Chủ Nhật, 20 tháng 10, 2013

kỹ thuật nuôi chim cu gáy bổi

Chim cu gáy mới bẫy về gọi là chim bổi. Giá trên thị trường giao động từ 70k - 150k / em, tại các cửa hàng chim cảnh . Chim cu gáy bổi thì rất là nhát, gặp người đến gần là hốt hoảng bay toán lọa cả lên , cho nên chim cu gáy dể bị bể đầu , sứt trán rụng lông từng chùn là chuyện thường tình. Vì vậy, nuôi chim cu gáy bổi ta cũng phải có phương pháp riêng để chim khỏi chết một cách đáng tiếc.

Chim cu gáy mới bẫy về , ta nhốt chim bổi chung chuồng với các loài chim bỗi củ ( thường thì các người đi gắc chim cu gáy có một cái lồng lớn để nhốt tất cả chim bổi cũ mới vào để thuần dưỡng cho tiện , và cũng để lựa dần những con chim tốt ra nuôi , chim xấu thì đi thịt làm vài ve giải sầu, hì hì ) .

Chim mới thấy chim cũ lại cóng ăn mồi , nó cũng bắt chước đến ăn. Ta cứ cho chim sống như vậy cho quen dần cuộc sống tù túng để cho chim dạn dần. Sau đó, lụa con chim nào tốt tướng, dữ dằn thì bắt ra nuôi riêng.
Cá Cảnh

Trong trường hợp nhà không có chim bổi củ , mà ta chỉ có một con chim bổi mới mua ngoài cửa hàng chim cảnh về , ta nhốt chim cu gáy vào 1 cái lồng mây hay tre , hình dáng giống như trái bị rợ ( lồng chuyên dùng cho chim cu gáy , ngoài cửa hàng chim cảnh nào củng có bán ).

Loại lồng này tuy nhỏ chật chội nhưng lại thích họp với loài chim cu gáy vì chim cu gáy đứng đâu thì chỉ đứng yên một chổ , chứ không bay nhảy tứ tung như các loại chim hót khác . Do đó , nhốt chim trong lồng lớn lại không có ích gì cả

Nuôi chim cu gáy trong lồng nhỏ , có điều lợi là chim bổi thì mau thuần , mà chim đã thuần thì mau sung . Nuôi chim cu gáy mà lúc nào cũng gáy , thử hỏi ai lại không thích cơ chứ ?

Chim cu gáy bổi mới bắt về , ta nhốt vào lồng , bên ngoài nên phủ áo lồng cho chim đỡ sợ , bên trong để cóng nước uống , cóng lúa , cóng khoáng hay đất cho chim ăn được vài ngày . Xong đâu đó ta treo lồng vào chổ yên tĩnh để chim bớt sợ hãi . Sau đó , cứ vài ba ngày , ta thăm lồng một lần , mỗi lần như vậy nhớ châm thêm nước và thức ăn cho vài ngày tới.

Công việc thuần dưỡng chim cu gáy , ta cứ từ từ mà làm , muốn gấp gáp cũng không thể được . Vì chim bổi mau thuần hay không một phần do ở mình , mà một phần cũng do ở chim . Có nhiều con chim cu gáy dạn đến nỗi chỉ bắt về một vài hôm đã gáy trong lồng.

Nhưng cũng có nhiều con nuôi đến ba năm mà chưa............mở miệng ! Nuôi nhưng chim khó "nổi" nầy chán vô cùng , tuy nhiên người nuôi vẫn hy vọng rằng , hễ có tật thì có tài , những con chim như vậy đã nổi thì không chê vào đâu được các bạn ạ.

Nuôi chim cu gáy muốn mau nổi , thường ta phải nuôi trong nhà vài ba con trở lên . Con treo nhà trước , con treo nhà sau , hoặc con treo trên lầu , con treo dưới lầu . Trong trường hợp nhà bạn ở chật chội , không đủ chổ treo lồng , thì vẫn có thể treo gần nhau , nhưng những con xen kẻ , ta phải trùm lồng kín mít để chúng chỉ nghe tiếng gáy mà không thấy được nhau . Mình thấy treo như vậy chim mau sung , vì chúng cũng như loài gà thôi , tức nhau vì tiếng gáy .

Thỉnh thoảng , người nuôi chim cu gáy , cũng cho 2 con "kè " nhau một tý , cho chúng nó hăng lên . Chim khi đã sung thì lúc nào cũng năng nổ , hễ người nuôi búng tay là gáy , hoặc vừa nghe chim khác nổi một vài hậu là nó cũng tức khắc hăm hở trả lời , tỏ ra ta đây không chịu thua sút một ai !

Các bạn lưu ý thêm là , chim cu gáy nuôi mãi trong lồng thì lông đuôi sẽ dài ra vướng víu . Vì vậy, các bạn cứ vài tháng nhớ hớt lông đuôi , lông cánh một lần để chim cu gáy xoan sở dể dàng trong chiếc lồng vốn chật ,khỏi gẫy đuôi xơ cánh , mất thẫm mỹ .

Nguồn: Sưu tầm

Cách nuôi và chăm sóc chim cu gáy


  • Chim trống, chim mái của chim gầm ghì và chim gáy nhìn giống nhau, nhưng thật ra bề ngoài chúng có chút ít khác nhau. Chúng bắt đầu trưởng thành và sinh sản vào khoản 5 tháng tuổi. Để xác định trống mái của 2 giống chim này ban dựa vào những cách sau đây
    Chim trống, chim mái của chim gầm ghì và chim gáy nhìn giống nhau, nhưng thật ra bề ngoài chúng có chút ít khác nhau. Chúng bắt đầu trưởng thành và sinh sản vào khoản 5 tháng tuổi. Để xác định trống mái của 2 giống chim này ban dựa vào những cách sau đây:
    1. Tròng đen - Vòng tròn của tròng đen của con trống nhỏ hơn và sáng hơn con mái.
    2. Màu lông - khi ta nhìn thật kỷ sẽ thấy mầu lông của chúng có khác. Lông trên trán của con trống sáng hơn con mái. Riêng chim gầm ghì lông trên trán con trống có màu xám nhạt còn con mái có màu nâu nhạt.
    3. Kích thước goại hình - Chim trống dĩ nhiên to hơn con mái. Hai con xuất hiện, tướng tá của con trống to khỏe hơn của con mái và cái đầu cua con trống to và cục mịch hơn.
    4. Giọng - Con trống gáy to tiếng hơn con mái. Con mái rất im lặng và khi con mái gù sẽ có âm sắt cao hơn con trống.
    5. Gù đấu ( gù chào) - con trống sẽ gù đấu; Khi con bạn tình xuất hiện, thì con trống sẽ gù sát đất ( gù cái đầu thấp) với con mái nhiều lấn, còn con mái thì hầu như không bao giờ gù, trừ khi trong đàn toàn mái và không có con trống trong khoản thời gian dài.
    6. Chân của chim trống thì to và dài hơn chim mái.
    7. Xương dưới bụng ( 2 xương ghim ) gần phao của chim mái thì rộng hơn chim trống. Điểm này hầu như loài chim đều giống nhau , bởi vì chim mái phải có khoản trống để cho trứng nằm.
    8. Chim trống ngực phải rộng và thường đậu trên những cành chắc chắn, con con mái thì đậu khác hơn ( cành nào cũng được).
    9. Cái đầu của chim trống to và rộng hơn, còn chim mái thì đầu nhỏ và tròn hơn.
    10. Chim trống chủ động và hung hăng về phía chim trống khác.
    Sau đây thêm vài kinh nghiệm để xem chim mái của mình.
    Khi ghe gù đấu, chim mái ở trong lồng chạy ầm ầm, nhưng đưa chim mồi tới lại không chịu gù
    Chim mái khi lên nhánh thế nằm đó, không bao giờ gù, rồi tự nhảy.
    Khi chim mái cất tiếng gáy thì hầu như chim lồng trộn rồi gáy rất xôn xao. ( điềm này sao giống con người quá ....nghe tiếng cô gái nào nói ngoài của sổ thì bằng mọi giá, các chàng chắc chắn hé cửa ra nhìn....

    Chăm sóc chim cu gáy
    1. Chim cu là giống ăn hạt, hạt không được bóc vỏ (xây sát) trước khi cho chúng ăn. Hầu như người nuôi chim thích làm thức ăn bằng cách kết hợp nhiều loại hạt khác nhau. Lúa hạt ngắn, trước khi cho ăn, họ thường rữa sạch bụi và những cọng cỏ, phơi khô rồi cất giữ chúng nơi khô ráo hay bỏ vào chai lọ rồi đậy kín lại để tránh ẩm móc và côn trùng. Rất nhiều loại hạt có thể giữ cho chim cu sức khỏe tốt, như bông cỏ giúp tiêu hóa, lúa mạch đen giúp chất bổ cho bộ lông, đậu thì dồi dào chất bổ, mè thì có chất dầu nên giữ cho lông bóng và cứng hơn. Hầu hết các loại hạt thông thường dùng cho chim cu có kích thước trung bình ( chim ngói, chim gáy ... ) là bo bo, lúa mì và hạt kê. Còn những loại chim có kích thước nhỏ ( cu pháp, cu gầm ghì ... ) lại ưa thích các loại hạt nhỏ như là kê hay hạt bông cỏ, nhưng chúng sẽ ăn bobo hay lúa mì nếu chúng ta cho chúng ăn. Ở thailand, lúa là món ăn chính cho chim cu, những loại hạt khác chỉ món ăn phụ. Chứa đựng thức ăn trong hủ riêng. Không được trộn hạt với lúa bởi vì chim cu chỉ ăn ngũ cốc thôi, như vậy sẽ làm chim cu mập và không khỏe mạnh được.
    2. Nước cho chim cu uống phải là nước sạch, nếu dùng nước máy thì đừng che đậy và chờ cho chất clo bốc hơi hết mới được dùng. Nếu lòng chim thường treo ngoài nắng, thì nên thay nước mỗi ngày để ngừa triệu chứng khô cổ họng.
    3. Chim cu phải cần được nhận ánh sáng mặt trời vài tiếng mỗi ngày. Treo lồng những nơi khác nhau sẽ làm cho chim cu có khí thế và sung hơn, không được để ánh sáng trực tiếp chiếu hết lồng mà phải có bóng râm để có chổ cho chim cu vào khi cần thiết. Chim cu khi phơi nắng thường nằm xòe cánh và đuôi dưới đấy lồng để tống khứ những côn trùng ( ve ) ra khỏi lông chúng. Nếu không có ánh sáng mặt trời thí phải mua bóng đèn ( spectrum light) để chiếu sáng cho chim cu để thây thế ánh sáng mặt trời.
    Nếu để lồng những nơi tối trong nhà hay là những nơi lạnh, bạn có thể mắc thêm bóng đèn cho mỗi cái lồng với khoản cách phù hợp.
    4. Đất đen - ở Thailand, công thức làm đất đen thật đặt biệt, đất đen được làm ra từ cây cỏ và khoán chất, làm nền tản vững chắc cho sức khỏe và giọng gáy cho chim cu. Nó bao gồm chất vôi, trộn với đất và một ít than đập nhỏ ( hay mồ hống ). Chim cu trong thiên nhiên ăn đất và đất núi lửa ( đất đỏ ) đôi khi liếm muối để bồi dưỡng chất dinh dưỡng và sức khỏe.
    5. Chim cu trong tự nhiên rất cần ăn sạn để nghiền nát thức ăn nhất là những hạt già và cứng. Chim cu cần chất vôi để tạo vỏ trứng và sú thức ăn cho chim con. Đặt biệt cho việc sinh sản và tạo xương của chúng. Sinh học của chim cu mái sẻ lấy chất vôi từ xương chúng để cung cấp đủ cho con cái, bởi thế sự sinh sản sẽ dừng lại đến khi nào có đầy đủ chất vôi chúng cần cho cơ thể. Than củi giúp tiêu hóa và sạn giúp nghiền nát hạt trong mề của chim cu. Đất sạn không nên trộn chung với thức ăn mà phải chứa vào cóng riêng.
    6. Muối là chất khoán cần thiết. Chim cu thường hấp thụ những khoán chất vi lượng từ thức ăn nhưng không đủ những phân tử như là iod, mangan, coban ... thận trọng cho ăn thêm muối cho vật nuôi rất tốt. Muối biển nguyên chất rất có nhiều khoán chất cho chim cu, nhưng nếu ta cho ăn nhiều quá sẽ làm giảm chất giọng. Tốt nhất cho chim cu ăn muối mỗi tuần một lần, muối cho vào cái dĩa cho chim ăn và ngày hôm sau nhớ lấy dĩa muối ra .
    7. Sự hoản sợ ban đêm - Trong thiên nhiên khi chổ ngũ bị đe dọa ( hoản sợ ) chúng sẽ bay lên để thoát khỏi sự đe dọa nguy hiểm của chúng. Thỉnh thoản chim trong nuôi trong lồng cũng bị hoản sợ ban đêm. Sự hoản sợ này có thể lảm gảy lông cánh, lổ đầu hay rách mình chảy máu. Sự việc xảy ra khi chim cu ngủ những nơi rất tối hay là những con chim mới đặt trong tình cảnh mới ( đổi chổ, chim bổi mới...). Chim cu nhìn đêm tối rât kém nên chúng dễ bị hoản sợ, khi chúng nghe ồn ào và chúng sẽ nhảy ngay và kết quả là bị thương. Dĩ nhiên chim cu càn cố thoát khỏi cái lồng, thì những chắn song lòng sẻ làm chim cu bị thương tồi tệ hơn.
    Cách giải quyết là mắc bóng điện ngủ sao cho vừa đủ ánh sáng cho chúng thấy chung quanh vào ban đêm. Nếu ánh sáng quá mạnh sẽ làm chim khó ngủ, nếu vậy thì tốt nhất trùm tấm màng để có bóng tối cho chúng ngủ. Tiếng động, đồ đạc trong nhà có thể làm chim hoản sợ.
    8. Nhiệt độ - Chim gầm ghì và cu cườm chịu nhiệt rất kém. Khi nhiệt độ hạ xuống 10 độ C chim cu sẻ bị cú rũ, nếu nhiệt độ hạ hơn nữa thì chim cu sẻ chết. Người nuôi nên đặt một bóng điện trong lồng. Vì chim cu là loại sống ở khí hậu xích đạo nên chúng có thể sống ở môi trường mà nhiệt độ lên tới 42 độ C.
    Lồng nuôi chim cu gáy
    1. Lồng đơn - mỗi lồng đơn chỉ nuôi nuôi chứa cho mỗi con chim cu thôi. Thông thường lồng nuôi có kích thước là 16 -16.5 in ( 40.6 - 61.9 cm). Hai kiều lồng mà người Thái Lan thường dùng là; một, lồng có hình dạng giống như cái trống, hay hình ống, còn kiểu khác có hình ovan ( hình quả đào )
    Nang lồng ( song ) được làm bằng tre nên có thể chống lại côn trùng và mối mọt. Nang lồng làm bằng song mây thì cứng và bền. Nhiều nang lồng làm bằng dây leo nhưng không nhìn đẹp bằng song mây.
    Cầu lồng ( dùng để chim đậu) nên chọn kích thước phù hộp cho chân chim đứng bám. Cầu ba cạnh ( hình chữ Z ) thì rất phù hộp cho loại lồng này, vì nó rât tốt cho chim khi chúng thây đổi vị trí. Một số cầu được làm bằng thủ công, nhám nhưng mịn; để cho chim cu bám chắc hơn. Cầu, thông thường được làm bằng gổ hay rể cây cứng.
    Trong lồng đơn, người nuôi chim nên đặt bổn hủ ( cóng ) chứa thức ăn bao gồm : ngũ cốc, nước, sỏi cát, và khoán chất.
    Để giữ cho chim cu yên tỉnh và không chú ý những tiếng động, người nuôi phải làm 2 màng vải. Người nuôi che phủ ( trùm ) một tấm màng làm bằng vải mỏng bên trong, màng vải này có chúc năng ngăn ngừa tiếng động gây sợ hãi cho chim gáy nhưng vẫn thấy đối thủ khi thi đấu nên. Một tấm màng dày phủ bên ngoài dùng để trùm kín lòng, giữ chim yên tỉnh và khỏi bị sợ khi di chuyển.
    2. Chuồng chim - Người nuôi nên làm một cái lồng lớn hay là chuồng chim cho chim gáy khi chúng không đi thi đấu. Không được nhốt chim luôn cu trong lồng đơn . Chuồn nuôi rất cần thiết cho chim con, và chim trưởng thành và chim mồi nghĩ ngơi sau khi thi đấu. Chim gáy rất cần một cái chuồng rộng, để chúng cần luyện tập, dùng cơ bắp để bay và giúp chúng có sức khỏe và giọng gáy chúng tốt hơn.
    Nếu có điều kiện thì nên làm chuồng rộng, đặt vào trong chuồng vài nhánh cây cho chim đậu, và chuồng phải có đủ không gian cho chim bay, cái này rất lợi cho chim cho đôi cánh chim. Dưới sàn chuồng nên làm bằng gỗ hay bằng cát trần. Cu gầm ghì và chim gáy là những loại chim đi dưới đất, vì thế chúng thường đi hay nằm dưới sàn chuồng. Một cái chuồng tốt được làm bằng 2 lớp dây kẽm để ngăn ngừa và tránh xa những con vật thường tung hoành và sát hại cho chim cu như là chuột , mèo.
    Không được nhốt chim cu luôn trong chuồng nuôi hay lồng đơn mà phải nuôi nhốt thây đổi. Người nuôi nên nhốt chúng trong chuồng nuôi thường xuyên hơn lồng đơn. Không được nhốt chim trong lòng đơn all time.
    Có lẽ người Thái Lan nuôi chim gáy so với người Việt Nam mình có khác …..???
    Khi người nuôi chọn một đôi chim cu cho đẻ, điều trước tiên là phải cần chuẩn bị một cái chuồng ( lồng ) đẻ, Chuồng đẻ không có qui định về kích thước, nó chỉ phụ thuộc vào điều kiện nơi ở của người nuôi. Để bảo vệ chim cu từ mèo, chuột và các loài thú ăn thịt khác, chuồng đẻ nên làm bằng lưới sắt. Chiều cao của chuồng nuôi đẻ thường là 45, 90, 135 hay là 180 cm, chiều rộng 60 cm và chiều dài từ 100 đến 180 cm.
    Dưới đấy lồng người nuôi thường đổ cát sỏi khô hay làm bằng gổ ván , bởi vì chim cu ngoài hoang dã thường kiếm ăn ở dưới đất nên việc này giúp chúng cảm thấy giống ngoài thiên nhiên hơn. Chuồng phải đặt nơi có ánh nắng buổi sáng chiếu vào, nhưng cái tổ cần phải đặt trong bóng râm ( tối ).
    Lần đầu chọn 2 chim cu giống, người nuôi phải để cho chúng " làm quen " với nhau trước khi bỏ vào chuồn đẻ. Nhốt chim cu trống, mái vào hai lồng riêng và treo (đặt) hai cái lồng gần kề với nhau từ một đế hai tuần . Khi cả hai đã quen nhau, ban đêm chúng sẽ nằm ngủ gần nhau. Khi chuyển chúng ra xa nhau chúng sẽ gù và gáy gọi nhau ầm ỉ ( cái này sao giống mấy bác quá nhỉ ... mất bạn gái ai mà không la làng chứ ). Kỷ thuật để tránh chúng gây hấn và đá nhau, nên sang con chim cu mái từ lồng nuôi vào chuồng đẻ trước rồi đặt lồng nuôi của chim cu trống kề bên chuồng chim đẻ. Sau vài ngày sang chim cu trống vào luôn chuồng đẻ . Tốt nhất là nên sang chim trống vào buổi chiều tối bưởi vì chúng không có thời gian để gây hấn và đá nhau. Nếu chúng còn tiếp tục đá nhau thì nên ngăn chúng bằng một tấm bìa cứng hay là bỏ thêm vào chuồng đẻ vài con chim con để chúng có bầu bạn và sẻ hết đá nhau.
    Trong chuồng đẻ nên đặt vài cái tổ làm bằng dây mây, hộp gỗ hay vật liệu khác có hình dạng giống như cái bát (tô) nhỏ, vừa cho chim cu. Nên đặt 3 hay 4 cái tổ trong lồng đẻ để cho chúng chọn. Chim cu sẽ đẻ 2 trứng và nở sau 14 hay 15 ngay ấp. Chim trống và chim mái thay phiên sú cho chim con. Không được quấy rối hay kiểm tra chúng thường xuyên, bưởi làm như vậy chúng sẽ bỏ tổ hay bị stress và không sú cho chim con nữa. Suốt những ngày đầu tiên, chim cu cha mẹ sú cho chim cu non bằng sữa của chúng. Sữa này được sản làm thức ăn lỏng ở trong cổ họng của chim cu bố mẹ. Chim cu sẽ chăm sóc con của chúng đến khi chúng có thể tự kiếm ăn, và rời tự rời xa bố mẹ.
    Nhiều người nuôi đã dùng chim ngói sú ,nuôi và chăm sóc chim gáy hay chim gầm ghì con thay cho cha mẹ chúng. Người nuôi có thể dụng chim giống tốt và chỉ lấy trứng cho chim ngói ấp và nuôi, tiến trình này có thể sản sinh ra nhiều chim cu trong thời gian ngắn. Chim ngói không có gây sự với các loài chim cu khác và nuôi chim con rất tốt. Chim ngói có thời gian ấp trứng giống như chim gáy hay chim cu gầm ghì. Chim ngói nuôi chim non rất tốt và chim con sẻ lớn rất nhanh.
    Theo tôi, nuôi chim gáy đẻ các Bác nên cho chim mái ăn đầy đủ chất vôi, dinh dưỡng, thức ăn, vitamin .... mà đã đề cập trong diễn đàn.
    Hôm nay có tý thời gian rỗi nên viết ít chữ về cái lụp và chim gáy, để các bác độc tham khảo và góp ý cho.
    Thú chơi chim thì có “ muôn hình vạn tượng” về cách chơi. Kẻ thì thích chim đá, ngừơi thì thích chim hót, còn các Bác trong trang này, theo tôi đoán biết vẫn thích chim rập (chim gáy) hơn. Một con chim gáy hay, giá có thể lên đến bạc triệu và thậm chí hơn. Cổ nhân có nói "Con chim quí phải ở lồng son" nhưng có ai hiểu hết nghĩa "lồng son" ấy. Có ngừơi định nghĩa là phải một cái lồng bằng gỗ quí, bên trong phải có cầu ngà, cóng ngọc… và đa số người đời cho rằng " lồng son" là cái lồng đẹp và rất quí giá, thế thôi. Nhưng lồng son mà nhốp con chim gáy thì quả là "trọc phú" quá , "dị hợm" quá … đôi khi khách tới chơi và chỉ coi cái lồng, "quên" đi chú gáy cưng thì làm cho người chủ gáy buồn lắm lắm.... còn nếu nuôi chim gáy mà nhốt cái lồng to, rộng quá , lông đuôi dài nhằng, thân hình bóng mựơt … thì sẽ bị đánh giá ngay; là không phải "nghệ nhân" chơi chim gáy, và chú gáy cảm thấy mình thật là " hạnh phúc" và " sung sướng " thì làm sao cất tiếng gáy một cách " Bức bối, tức tới, và dằn vặc" được. Bởi thế người chơi chim gáy sang trọng ở chổ là phải "biết chơi lồng".

    Lồng chim gáy tiêu chuẫn là lồng quả đào, mà các Bác đã đề cập nhiều trên diễn đàn, nên miễn bàn, nhưng bố trí " nội thất" và "ngọai cảnh" như thế nào thì quả là một vấn đề. Cái lồng quả đào ấy mà bỏ vào vài cái "cóng" bằng chai nhựa "lavie" , hay lon "sữa ông thọ" cắt ngang thì khó coi lắm. Nên các Bác "chịu khó" ra tiệm mua cái cóng bằng nhựa hay thủy tinh đựng nước, và kiếm vài cái giỏ đang bằng tre như bác "Kiwi đã làm" để đựng thóc thì hoàn mỹ gì bằng, có vậy chú gáy mới biết rằng chủ của nó cũng "thương yêu" và "chiêu hiền đãi sĩ " vậy, tuy ở trong cái lồng chật chội nhưng cũng không đến nổi "bạc đãi nhân tài " như chú ta và người đời thường nghĩ. Khi có cóng trong tay thì chủ nhân cũng phải trang trí nội thất sao cho hợp lý một tý. Đặt cóng cao quá thì "làm khó" anh tài quá, khi đói khát thì phải ráng dói cổ lên thật là bất tiện … , còn nếu đặt cóng thấp quá thì cũng dễ bị chú ta " khinh khi" rồi ị luôn trong đó…"khổ lắm" nói mãi.. nên các Bác phải để vừa tầm cho chim dễ ăn dễ uống. Cái cầu trong lồng tốt nhất là phải tròn và to như ngón tay cái và bề mặt phải nhám nhưng mịn để cho chú gáy cưng dễ đậu... Cái cầu không được đặt sát đáy lồng, mà phải cách đáy lồng khoản 1 cm, vì để sát đáy lòng dễ bị chú ta "hứng khởi " rồi "bum bùm bum" lên đó hay lên những nang lồng thì "mất sức lắm". Nếu các bác dùng tấm lót để lốt phân thì phải nên dọn vệ sinh mỗi ngày. Còn vị trí treo lòng trong nhà cũng rất quan trọng, nơi treo phải thoáng một tý. Đừng bao giờ treo lồng sát mái nhà, nhất là mái nhà bằng tole , vì nóng nên rất dễ bị nhặm mắt, nhất là mùa hè. Cẩn thận với lũ kiến và lũ chuột xăm lăng thức ăn rồi gây hại cho chim cu. Nếu chú chim cu cưng là chim bổi thật hay mới bắt về thì nên che phủ hai phần ba lồng bằng một tấm vải mỏng, để cho em nó cảm thấy an toàn nơi định cư mới. "nhà sạch thì mát" nên chú bổi cưng mới cảm thấy "hứng khởi" trong lòng rồi cất lên vài tiếng gáy để chủ nhân nó "mát lòng mát dạ" và hãnh diện với ba con lối xóm, rồi nhấc cái telephone gọi cho anh em trong hội chim cu: "À chú bổi của nhà em "chịu gáy” rồi đấy !!!
    Nói về lồng lụp. Thì mỗi quốc gia, mỗi địa Phương có mỗi kiễu lụp khác nhau, làm gì thì làm, một cái lụp tốt thì cần ít nhất 3 yếu tố quan trọng.
    Thứ nhất là cái lụp phải gọn, nhẹ, và cứng, vì vậy có thể vác lồng đi cả vài cây số mà không thấy mỏi mệt, khung lồng nên làm bằng thép lò xo thì quả tuyệt vời. Còn nếu có lò xo giường sắt thì càn tuyệt vời hơn.
    Thứ hai là "mặt qui" (mặt trước) của lụp phải tối màu, chắc, mỏng; tiêu chuẩn này thì mặt qui nên làm bằng cáp dây thắng xe mink là số một, đan mặt qui hình lục giác và lỗ nhỏ như ngón tay cái là ok, sau đó lấy nước chanh chà lên cho tối màu, rồi rữa sạch. Lúc này mặt qui đã hội đủ tiêu chuẫn; mỏng, tối màu và chắc chắn. Khi bổi lên gù trên nhánh thế, ít thấy sợ mà " can đảm" nhập hộ khẩu nhà ta, còn mục đích nữa là đề phòng rủi ro từ cắt, ó, và bìm bịp; ba cai thứ này cộng với kiến vàng đã giết biết bao nhiêu anh tài, để chủ nhân của nó " ngậm đắng nuốt cây" !!!??
    Thứ ba là cầu ngoài (cầu để bẫy) thì phải sáng, to, nhẹ và có độ cong vừa phải. Sáng ở đây không phải dùng sơn hay đánh bóng bằng vétni cho sáng mà là cái cầu sáng màu gỗ tự nhiên. Cong không phải chỗ nào cong cũng được, cong ở đây mình muốn nói là điểm cong và điểm cong ấy cao nhất trong cái cầu và vị trí 1/3 tính từ ngoài vào. Chiếc cầu ngòai sáng và có điểm cong như vậy sẽ tiếc kiệm rất nhiều công sức cho chim mồi.
    Cái lồng một lẽ, nhưng yếu tố chính là phải phụ thuộc vào tài năng của con mồi, làm nhánh thế và cách bố trí lụp cho hợp lý trước khi bẫy. Buổi sáng nên chọn nơi treo lụp mà đối diện có cây cao và có nhiều nhánh khô, vì sáng sớm, cây cao thường để cho nhung "anh hùng" một cõi đậu lên và cất tiếng gáy, gù... để thị uy thiên hạ. Buổi trưa nên chọn những cây thoáng có bóng mát, riêng lẽ và gần nguồn nước. Buổi chiều thì nên chọn những bụi cây nào mà buổi sáng sớm các em gáy trước khi ra khỏi cội......
    Quan trọng nhất là chiều về, dưới đấy bị chứa có vài "cọng lông đuôi" ló ló ra ngoài "đen đen trắng trắng "thì "chủ nhân" của nó mới hảnh diện với xóm làng biết chừng nào !!!???
    Nói về thú chơi chim gáy, ai cũng mong muốn cho mình có một con mồi hay " trên cả tuyệt vời" để chu du khắp chốn núi rừng, cho thỏa lòng " nghiện ngập"....
    Rồi bỗng một ngày đẹp, trời xách con mồi "vừa đủ sài" vào chốn thâm sơn gặp một "anh hùng" một cõi, giọng thổ đồng, tiếng gáy to như "loa" làng, tiếng gù êm như suối chảy, tiếng thúc nhanh như "gõ cây" "mắc me" " gù đấu, gù chồng.... nói chung không thể chê vào đâu được... nên chủ nhân của con mồi "cà tàng" với tài mọn " kém cỏi" thầm khấn vái "thần núi " nồi chè "xui" cho nó " trượt chân" vào cái cầu sáng sáng cong cong ! ? ... có lẽ "thần núi" bận đi canh " lâm tặc" nên không nghe lời khấn vái .... tối về, chủ nhân " than thở" " nhớ về em" không sao mà chợp mắt được, mong sao cho trời mau sáng để hy vọng gỡ ván " bài cào" này.... rồi một ngày, hai ngày, ba ngày ... Với trăm phương nghìn kế, một ngày nào đó em nó nhập khẩu nhà ta .... Đó là một trong những tình huấn mà anh em chơi chim gáy nói riêng và các anh em chim gáy trong ABV nói chung, ít nhất một lần gặp phải..... Phục được nó đã khó nhưng nuôi nó ra một con mồi hoàn mỹ theo ý nguyện càng khó hơn. Có con một hai năm, sẽ ra mồi, nhưng có con nuôi cả chục năm, thậm chí hơn vẫn hoài công, có con nuôi ra mồi rồi lại " dỡ chứng " chịu đời không thấu... đó là tại sao ??? câu trả lời đơn giãn là không phải tướng mồi, bỡi thế chọn tướng chim gáy quan trọng biết chừng nào !
    Tôi may mắn được các tiền bối, bạn bè chỉ " nghề "và một chút đỉnh kinh nghiệm bản thân, nên hôm nay viết cách chọn lựa chim gáy bổi, mong các bác đống góp ý kiến. Thứ nhất là làm diễn đàn sôi động hơn, thứ hai là để chúng ta "nâng tay nghề" cao hơn cho việc chơi chú gáy:
    Đầu:
    Đầu nhỏ, tròn, cổ lãi, đa phần là chim rất hay, và rất nhanh miệng, nhưng nhược điểm khó ra mồi, ít bền chim, chăm sóc tốt thì chơi bẫy được khoản 5 năm đến 8 năm sau đó sẽ giảm nước và hầu như không được rừng già nữa, lúc này thích hợp nhất chơi bẫy ở rừng thưa, láng, hay đồng bằng
    Đầu to, cổ rô, nuôi khó nổi (căng lửa), nhưng nổi căng thì dễ ra mồi. Loại này đa phần gáy, thúc chậm nhưng bền, thích hợp đi bẫy xa và ở bất cú địa hình nào... nên nuôi.
    Đôi mắt:
    Lồi : không nên nuôi, bởi vì ít đứng chim, xào lồng, nhác, nóng chim, khó thuần...
    Mắt lửa; nóng chim, xào lòng, dữ chim, ngu , khi gặp chim ngoài thường bay lòng....không nên chọn nuôi
    Mắt vàng: loại này hiền chim, rất sát bổi, nhưng nước gù đấu ít, dặm mắt me nhiếu, nước xa cầu mấy cánh nhiều....
    Mắt vàng màu nghệ: ít xào lồng, gù đấu tốt, rất tỉnh chim khi giao đấu... loại này thích hộp nuôi ra mồi.
    Khi gù; chim có tròng vàng dãn ra, tròn đen co lại, đây là chim sát thủ ( may bổi )
    Khóe chỉ:
    Lông màu đen tính từ khóe mỏ vào nếu: ngoài nhỏ trong lớn thì có nước hậu, bền chim.
    ngược lại ngoai lớn trong nhỏ thì nước hậu kém.
    Cấp mình :
    Phải chọn con có hình bắp chuối, ngực nở, to con, nên nuôi
    nhỏ con thì chơi không có sức và thường bị đứt quãng trong lúc giao đấu, hụt hơi, không nên chọn
    Cấp mình ngắn (có nơi còn gọi là mình cù), lóc chóc, ưa xào lồng
    Cấp mình dài, chơi bền và rất êm lòng.
    Màu lông:
    Móc xám là tiêu chí của một con mồi, muốn cho bền và ổn định chim thì phải lựa những con lông mịn, chỉ lông vừa, đen rõ, lông phải bó sát chừng nào tốt chừng nấy.
    chim có bộ lông đen quá thì rất khó ra mồi, nếu có ra được cũng khó luyện cho thuần.
    Lông màu đỏ quá thì nóng chim, gù không biết đối thủ là ai ( ngu chim ) và thường xào lồng...
    Lông phao trắng nuôi dễ ra mồi, nhưng không bền
    Lông phao hồng khó ra mồi , nhưng bên nên đa số các nghệ nhân ưng ý lắm
    Đôi cánh:
    Hai bên phải no tròn, lông qui phải nhỏ, mịn và phải đều 2 bên, nếu không đều thì sẽ sáng nắng chiều mưa, chơi chán lắm... đôi cánh phải che khuất phần lưng nhiều chừng nào tốt chừng ấy , nếu chéo cánh càng tốt.
    Những con có đôi cánh hở lưng thì rất lười gáy, loại này bắt chim phục cội thì sướng lắm ... nhưng đi chơi hội thì thua.
    Còn những em có đôi cánh " mốp" thì đa phần không bền chim. chơi cho giỏi lắm thì 4 năm rớt đài
    Đôi chân:
    Khô, to, lùn, và đóng vảy nhặc chừng nào tốt chừng đó, nếu có vẩy chẻ vuông góc thì chim có nước phóng, nước rước, con chim có vẩy giao long thì thiên về nước dậm ( mắc me) nghe phê lắm... đôi chân như vậy mà có long phủ xuống gối tý thì quá tuyệt, đa phần là chim hay, siêng.
    Chan chim có vẩy ước thì rất dễ bị nhậm mắt, không nên nuôi
    Chim co đôi chân màu đỏ nhạt... là chim thiếu chất khoán, nên ít có sung, nên phải cho ăn bổ xung chất khoán gắp.
    Chân chim nhỏ, cao, vuông góc thì đừng nên nuôi, đa số chim như vậy thường là chim già, giẫy đêm, khó nổi.... có nổi ra cũng chòi lòng, lúc nắng lúc mưa...
    Đuôi :
    Đuôi trong to, ngoài nhỏ , le chim, nhanh miệng, liền sào
    Đuôi trong nhỏ ngoài to, chim lười gáy, xào lồng khi gặp đối thủ...
    Cườm:
    Cái này là quan trọng nhất trong tướng con chim ( bởi thế người ta mới gọi là cu cườm) nó là đại diện cho nước non của con chim gáy, nếu chim có cườm thẳng hàng thì có nước rước. nhưng về nước khuya thường hay bỏ vẹt....
    Cườm lộn xộn không hàng ngũ thì có nước dặm (mắt me) nhiều hơn
    Cườm trắng nhiều hạt to (cườm đá), nước gù đươc nhưng ưa bị đứt nữa chừng
    Cườm trắng nhỏ hạt kèm với cườm vàng thì gù nhiều
    Cườm lửa (vàng) nhiều gù nhiều nhưng nóng chim, hay xào lồng
    Cườm đen nhiều, thường rất êm lồng, gù khá
    Cườm có hình chử V thì gù không ra hồn gì cả, không nên nuôi, bởi vì loại này nhác rừng, chơi thời gian ngắn
    Nếu biết coi tướng chim gáy vậy, thì tại sao không ra chợ chim " Lê Hồng Phong" gần ngã bảy ( SG ) đễ chọn bổi... cho nó khỏe, chứ lên rừng xuống bằng chi cho nó tốn công tốn sức và tốn xăng...
    Xem tướng chỉ đúng tương đối thôi, chim may bổi, nước đấu,chim già ,chim non có thể coi ra được, có thể thành mồi trong tương lai hay không, có thể coi ra được....Nhưng làm sao biết được giọng thổ hay đồng, làm sao biết được nhanh miệng hay không, làm sao biết được tiếng to hay nhỏ, làm sao biết được nó bổ mấy... vân vân và vân vân.
    Khổng Minh Gia Các có luận: Từ cổ chí kim, người thống binh tự cho mình là tướng soái, như vậy tướng soái chỉ là một con người, chỉ có những võ phu mới có thể biết được, xem trọng binh lực, dũng mảnh thế nào.... những võ tướng như vậy cũng chỉ là bình thường, không có gì đáng sợ.... còn những thống soái cao minh thì phải biết người biết mình, biết dùng binh tướng, phải biết lợi dụng thiên thời, địa lợi, phải biết nhân sanh.... ví dụ như; dụng binh, giữ binh phải có học thức rất lớn, binh giả, có binh có thế nhìn thấy, có binh có thể không nhìn thấy, binh nhìn thấy thì không có mang giáo mang tên, là những con người bằng xương bằng thịt, còn những binh sĩ không nhìn thấy như là nhật nguyệt phong thần, phong linh thủy hỏa, linh khí của núi rừng đều có thể thành binh.....
    Vậy thuật chơi gáy cũng như thuật cần binh vây, chúng ta còn phải học và rút kinh nhiệm nhiều lắm lắm...
    Nói về thú chơi, banchu tôi dám khẳn định chim gáy; là thú chơi mọc mạt nhưng phức tạp và rất cao cấp nhất. Ví dụ như chơi gà; chỉ cần sáu đến tám tháng là có thể được con gà chiến rồi, khó hơn là chơi đa đa; chỉ cần nhiều nhất hai năm là có thể tập và bẫy được.... còn chơi chim gáy; may mắn thì ít nhất một năm, có khi cả chục năm nhiều con hay cũng chẵn ra gì, đôi khi " hứng lên" làm vài tua, chủ nhân "xung sướng" điếng người ... rồi ngủ tiếp, để chủ gáy phải " ngậm đắng nuốt cây " ..... thả thì tiếc nuôi thì không nổi.... "hận đồ bàn" lắm lắm.
    Khi nuôi một con chim bổi hay thật là khổ sở từ chỗ theo đuổi " giang nan" ngòai rừng, khi phục được rồi phải coi tướng tá, già trẻ, nước tiền, nước hậu.... có khả năng ra mồi hay không ? con đường nuôi để nổi (sung lửa) đã là một vấn đề, nhưng khi đi tập để thành con mồi chiến thì càng giang nan hơn. Bởi thế con mồi hay thông thường giá rất cao, hay là vô giá là vậy.
    Nhưng nuôi chim bổi nhiều bác có những sai lầm "chết người" mà đa số anh em ít nhận biết, và đa phần thường nghĩ rằng, ngày mai sẽ " xung " hơn, nhưng thật sự thì đôi khi còn tệ hơn; sau đây banchu tôi với một ít kinh nghiệm viết lên diễn đàn để anh em góp ý kiến.
    Thứ nhất: Nhiều khi bẫy được chim bổi hay, nhưng chỉ vài ngày sau nó không thèm " ăn uống " rồi lăn đùng ra chết làm cho chủ nhân của nó tiếc " đứt ruột ". Nhiều người cho rằng đó là chim khôn nên sống theo tôn chỉ " freedom or die" ( tự do hay là chết ). Không phải vậy đâu. Đó chỉ qua sự non kém nghề nghiệp mới để chết như vậy. Chẳng qua con chim không biết ăn uống ở cóng nên chết do đói khát thôi. Nen khi bắt chim bổi, chiều về khi ngang qua suối nhớ nhúng bị chứa " bổi " sâu khoản 2 cm, thời gian 5 phút đề cho chim bổi tự uống nước, nếu chứa chim bằng bị nhỏ cá nhân, thì cho uống từng con một, bằng cách đưa cóc chứa đầy nước vào mỏ chim từng con một, chúng sẽ uống ngay, cẩn thận hơn nhét vào miệng chim vài hạt ngô cho chắc ăn. Khi về nhà chứa ngay con chim bổi "độc" ra riêng 1 lồng. Buổi sáng hôm sau, lấy lồng hạ thố, bỏ lúa, bắp (ngô) vào cóng thật đầy sau đó bỏ dưới đất vài hột lúa hay bắp ở gần cóng lúa, thấy chim ăn dưới đất , hết lúa dưới đất, chim thấy lúa trong cóng chúng sẽ tiếp tục ăn...nghĩa là đã thành công rồi đấy. Uống nước cũng vậy, cóng nước chứa đầy rồi dùng một tấm khăn sạch ướt nước, treo lên sao cho khi nước rơi xuống cóng từng giọt từng giọt một, lúc này con bổi sẽ thấy nước, và nó sẽ uống, nếu thấy nó uống nước trong cóng, thì con bổi sẽ không còn sợ chết vì " tự tử " nữa mà sẽ là con mồi hay trong tương lai.
    Thứ hai: Chim đi ngoài, Banchu tôi cam đoan rằng nếu con bổi có bị đi ngoài thật sự, bịnh này rất khó trị và con bổi ấy sẽ chết ngay trong vòng ít ngày. Chim rừng tỷ lệ có sán lải rất cao; nên nhiều người mới phục về, thấy phân loãn, thường nghĩ rằng chim bị đi ngoài, nên dùng nhiều loại thuốc đông tây để " điều trị" , nhưng không thiên giảm... sán lãi không giết chết chim, nhưng dùng sai thuốc có thể hại chim một cách vô tình và lâu dài. Khi chim có lải thông thương phao của nó lúc nào cũng " ướt " . Nếu vậy thì dùng thuốc xổ sán lải cho gia cầm, trị đúng liều lượng ... thì chúng sẽ hết sán lải trong vòng một tuần. Còn việc sai lầm khác nữa là chim nhẩy đêm cũng có hiện tượng đi ngoài, phân xanh. Nếu đúng vậy thì nên tìm cách " che chắn" cho chim khỏi nhảy đêm, được vậy phân sẽ không còn loãng, theo kinh nghiệm, khi chi hết nhảy đêm, thì chim sẽ " nổi " căng và chuẩn bị ra mồi rồi đấy; Bởi thế chim có hiện tượng đi ngoài thì nên theo dõi thật kỷ mà trị cho đúng bịnh. Nhiều người có kinh nghiệm chuyên sâu về con chim gáy, có thể nhìn con chim gáy rồi nhìn phân, có thể đoán được khi nào con chim ấy có thể ra mồi là vậy. Ví dụ: thấy chim bổi có bộ lông mướt, mắt hơi đỏ, phân to, không lỏng thì con chim ấy có thể ra mồi từ 3 đến 6 tháng sau.... đây là bí quyết để đi " mua " chim bổi
    Thứ ba: Chuyện đấu chim, khi chim bổi có chiều hướng "sung". nhiều người nghĩ rằng dùng mồi thục đấu với bổi sẽ làm bổi " căng " hơn. Đây là một sai lầm rất nghiêm trọng. Chim bổi khi đang sung lên, là nó đang trong thời kỳ chuẫn bị tranh giành lãnh địa, nên nó chỉ gáy hơi nhiều và hơi căng thôi, chứ chưa nổi lắm, đấu chim, nó vẫn đấu dữ dội, nhưng khi hết đấu nó sẽ bị xuống theo thời gian, nhất là gặp những anh mồi già mồm thì bổi sẽ nằm liệt luôn, có xung lửa lại thì nó cũng dễ thành mồi lúc nắng lúc mưa sau này. Tệ hại hơn có nhiều bác cho nó đấu gù mới chết chứ... có khi gù đến tắc tiếng luôn .... muốn kích chim cho xung lửa hơn, nên để chim mồi thật xa, ít nhất là 100 m , cho đấu vài tiếng đồng hồ rồi đừng cho đấu nữa, làm như vậy chim rất dễ xung hơn. Còn khi nào nó xuống cầu, thúc gù với đôi cánh nhịp nhịp cả ngày.... lúc này có đập chết cũng không hư... nói thì nói như vậy thôi .... tốt nhất là đấu những con mồi cở trung bình thôi. Bởi nếu gặp mồi hay quá ( nhất là mồi già gù ) dễ bị knock out thì tiếc lắm, dù gì nó cũng là con bổi thôi mà. Nếu có đấu thì nên đấu theo hình bật thang; hôm nay đấu con mồi tệ nhất, ít ngày sau đầu con mồi hay hơn ty.... cứ như vậy mà tăng lên. Nhưng nên nhớ đừng bao giờ đấu gần, và nhất là đừng cho gặp mặt gù quá lâu ... dễ bễ chim
    Thứ tư: Sự tham lam quá độ có thể làm hư một con mồi tương lai. Con chim mồi mới. Tiếng gáy, còn " run run " nên rất sát bổi, nhiều khi gọi và bắt bổi nhiều hơn chim thuộc. Nên chủ nhân của nó hứng chí lắm nên quên rằng em nó là chim mồi tập nên cứ gặp, nghe chim rừng gáy....bẫy, đấu, bắt thoải mái... hậu quả đi vài chuyến là chim mồi " bẹp " luôn. Khi con mồi tơ mới đi tập, đừng nên bắt nhiều, khi gặp con bổi già rừng thì đừng bao giờ cho đấu lâu, chỉ vài chục phút nên xách lồng bẩy nơi khác. Nếu gặp những con già lồng đấu ít thôi, để vài ngày tới cho đấu lâu hơn. Khi mồi cứng rồi cho đấu thoải mái.
    Tóm lại: Nếu những ngày đầu đi bẫy nên tìm những con chim bổi thường, bắt 1 hay 2 con bổi dễ bắt. nếu gặp những con bổi già lồng hay già rừng thì nên để dành đó khi nào con mồi "cứng" sẽ quay lại tính sổ với chúng. Đừng nên bắt quá nhiều chim bổi trong một chuyến, vì làm thế con mồi sẻ bị " rớt " trong thời gian ngắn.... vì ngán.....
    Thứ năm: tập thói quen cho chim; như tập gù sào, chơi một buổi, cho chim nghĩ trưa... đó là điều rất tệ hại cho chim mồi sau này. Khi chúng đã quen cách chơi như vậy thì sẽ rất khó trị. Khi tập chim bổi nên phải kiên nhẫn, trên mọi địa hình, Cây cao, cây rậm... làm láng hết. Nhưng tốt nhất là tập ở rừng già trước. Khi thuộc ở rừng già rồi thì bẫy bất cứ lúc nào, bất cứ địa hình nào... vì chim chơi tốt ở rừng già sẽ chơi tốt hơn ở rừng thấp, láng ... còn ngược lại thì chưa chắc được như ý. Khi treo bẫy chim mồi tập, cội đầu tiên phải chờ cho nó gáy mới chuyển cội, dù phải chờ lâu, nếu không nó sẽ dễ bị " sượng " và lười sau này. Khi đi tập thì phải đi suốt ngày, kể cả buổi trưa nắng nóng, nếu không chim dễ có thói quen, gáy một buổi,sáng gáy, trưa nghĩ , chiều nghỉ luôn thì phiền...
    Chú ý khi tập chim mồi, đừng bao giờ đi quá xa nơi bẫy chim, vì chỉ cần sơ ý tý...gặp chồn, cắt, kiến, bìm bịp... thì .... coi như công cóc.
    Nuôi chim bổi phải khoa học thì mới có được một con mồi tốt cho tương lai......giống như một lập trình C++ vậy;
    if ( đúng phương pháp khoa học & đủ thời gian chín mùi)
    Banchu tôi có vài kinh nghiệm nhỏ viết lên để cho anh em đọc và góp ý cho, nếu có quá lời thì mong các bác bỏ qua, vì banchu tôi cần phải học hỏi nhiều các kinh nghiệm từ những anh em trên diễn đàn nhiều lắm.
    Banchu tôi đến với chim gáy không nhớ rỏ từ lúc nào, tôi chỉ nhớ lúc xưa bố tôi mỗi lần đi bẫy chim thi thường đèo tôi sau lưng; hôm nào đi xa thì dùng chiếc honda "đam" cà tàng, còn đa số thì đèo tôi trên chiếc xe đạp " đùm dông " cọc cạch. Thời bao cấp, xăng chỉ phát theo tiêu chuẩn của một cán bộ HTX nông nghiệp thôn....nên lấy đâu ra nhiều để đi thường xuyên. Nói tiếng đi xa cho oai, chứ cao lắm chừng chục cây số là cùng. Cu gáy thời ấy thật là nhiều và dễ bắt. Nhiều đến nổi có khi chim mồi gáy chim bổi bay về tận sau nhà, thế là bố tôi treo lòng lên... thế nào cũng chui vào lồng chứa... hôm nào đi hơi xa làng tí thì cũng được một vài con... Nếu đi xa thì khi về mang chim bổi mệt nghĩ luôn... nói tới đây, sướng lắm phải không các bác ! mỗi khi bố tôi "thông báo" ngày mai đi xa thì đêm ấy tôi không ngủ được, mặc dù tôi " tranh thủ " vào giường sớm hơn mọi ngày, không phải vì chim gáy mà trằng trọc mà vì vào rừng có nhiều cái mới, cái lạ nên thích ... , trẻ con mà trằng trọc tý rồi hồn cũng vào giấc ngũ. Con bố tôi đi chuẩn bị thức ăn cho hai buổi sáng trưa... nói chuẩn bị cho sang chứ, nấu chút đỉnh cơm bỏ vào lon li-gô, và vài con cá khô, một hủ mắm thắm.... thế là hai cha con no được một ngày .... . Sáng khoản 3 hay 4 giờ gì đó khi nghe tiếng bố kêu thì tôi bật dậy như một cái lò xo... tự giác làm mọi việc thật nhanh, để cùng bố lên đường ( ngày thường không dễ đâu nha, còn phải nằm nướng nữa... ). Vào đến rừng bố tôi gởi xe ở rẫy dân tộc rồi hai cha con cuốc bộ khoản hai hay ba chục phút vào nơi đánh... đi theo đường nghĩ vu vơ đủ thứ, vì ám ảnh những câu chuyện "kinh dị" của bạn bè tôi, của những chuyện kể trong sách vở thần thoại ở trường, tờ mờ sáng,trên đường đi, nhìn cây, nhìn cảnh mà hình dung và tưởng tượng ra đủ thứ, nào là ma, nào là thú dữ .... nên lúc nào cũng cố gắng đi cho thật gần và thật sát bố tôi. Đến nơi bẫy, lúc này trời chưa sáng lắm, bố tôi đổ nước, lúa cho chim, đứng quan sát khoản 5 hay 10 phút rồi bố tôi mới treo mồi.... rồi vào chổ núp... bố tôi giải thích đủ thứ về chim gáy, nào là cách đánh thế này thế nọ, nào là mồi hay, nào dặm, rước... rồi con bổi nó như thế này thế kia.... tôi đâu có hiểu gì, ầm ừ cho qua chuyện, nghe lổ tai này rồi chạy qua lổ tai khác ... rồi không nhớ gì cả, chỉ nhớ câu " chim dù hay đến đâu nếu không sát bổi coi như đồ bỏ " vì ông thường nó chuyện với bạn bè nhiều lần như là kinh thánh vậy, sau này tôi mới hiểu câu đó đúng lắm... với tôi lúc ấy sướng nhất là khi bổi gù ờ nhánh thế rồi nhảy vào lưới .... vậy là được rồi, còn không thì ngấm đủ loại chim xanh, đỏ, vàng...thích lắm. Bạn chim gáy của bố tôi rất nhiều, mỗi khi mấy người ấy đến chơi, nói và bàn luận chuyện chim gáy sau sưa... nào là con này hay, con kia dở, còn này sát bổi, con kia không .... nói suốt cả buổi , trể nải công việc nên đôi khi cũng làm phật lòng mẹ tôi lắm, chờ bạn bố tôi về thì thế nào cũng có cuộc chiến nho nhỏ.... bố thường năn nỉ cười xòa cho qua chuyện ....hi hi .Trong số người ấy có người rất tốt, có người rất tồi, người thì ít nói, người thì nổ như rang, người thì chơi cho tao nhã, người nuôi gáy chỉ vì tiền ... ha ha đủ dạng người... nhiều khi mẹ tôi hỏi sao ông chơi mấy đứa ba xạo chi vậy... "thú chơi thôi mà để trong lòng làm gì ", bố tôi trả lời thế.... Xưa kia, người chơi chim gáy ít, đa phần là chơi kiểu văn nghệ, không tính toán nhiều... miễn sao vui là được.
    Từ lúc gia đình tôi đi nước ngoài còn tôi ở lại, chim cu bố tôi phóng sanh hết.... nên mọi chuyện chim gáy ... tưởng đâu đã vào dĩ vãng....
    Cu gáy đến banchu tôi cũng là cái duyên, hôm ấy có ông bạn của bố tôi đi bẫy chim ngang qua nhà và ghé lại thăm, nghe sau nhà tôi có chim gáy tu tu... ông ta treo mồi lên... chỉ vài phút sau con chim ấy vào lưới của ông ta. Ông ta thấy chim ấy khá và chưa đủ cườm nên tặng tôi nuôi chơi... ai d&egr

Cách chăm sóc chòe than


- Chích chòe than còn có 1 cái tên khác đó là chim chìa vôi. Sở dĩ ông bà ta gọi nó là chim chìa vôi vì nó có đôi chân vừa cao, vừa nhỏ giống những cái chìa vôi của các bà ăn trầu. Do chân vừa cao, vừa nhỏ nên dáng đi của chích chòe than trông như xiêu vẹo, ko vững vì vậy, những người chân yếu mà lại cao khều thì đc ví von là cặp cẳng chìa vôi^,^””

1. XUẤT XỨ
- CCT có xuất xứ từ quần đảo Nam Dương rồi dần dần có mặt ở các nước vùng Đông Nam Á trong đó có nuớc ta. Tại VN, giống này có mặt ở khắp mọi nơi từ núi cao rừng thẳm đến đồng bằnng sông Hồng, sông Cửu Long… tuy nhiên chúng sống trong rừng thì ít mà sống gần vườn tuợc gần nàh con người thì nhiều
- Ngòai ra, CCT còn có 1 đặc tính là khi hót thì chọn cành cao nhất mà hót. Khi hót thì chim đứng yên vị trí khá lâu, khỏang 15- 30ph. Giọng hót của CCT có bài bản nhất định, ko lầm với loài chim nào khác đc

2. HÌNH DÁNG
- Hình dáng thì CCT quá quen thuộc rùj, lại có hình ảnh nên ko nhắc lại nữa, chỉ có nét đáng lưu ý là CCT miền Bắc lớn hơn CCT miền Nam và chân cũng cao hơn, nhung giọng hót và đặc tính thì ko có gì khác cả!

3. CÁCH NUÔI CHIM BỔI
- Trong đời sống tự nhiên thì CCT rất gần gũi với con người. Chúng thường sống và làm tổ trong các hốc ở vườn của con người. Chỉ cần lấy cái hủ đặt lên cành cây thấp là hung tự động vào đẻ…
- Tuy CCT rất dạn người nhưng khi bị bắt vào lồng, chúng lại tỏ ra rất sợ hãi, bay tán loạn cho xức đầu mẻ trán hoặc có khi nhịn ăn chịu chết. vì vậy người nuôi CCT thường nuôi chim non cho dễ thuần tính và khi lớn lên , có thể thà choc him bay nhày trong nhà như gia cầm
- Riêng chim bổi bẫy về thì phải nhôt chim trong lồng tre or mây, bên trong có cóng nước, cóng cào cào ( nhớ cắt chân kẻo cào cào nhảy mất), cóng đưng đậu phộng pha một ít sâu tươi or khô. Ngoaì lồng phủ áo kín rồi treo nơi yên tĩnh vài ngày. Đợi đến khi nào chim bớt nhát thì ta có thể hé áo lồng và treo chim nơi có người qua lại để chim quen dần

4. THỨC ĂN

- Đây là loài chim có ích cho con người,sống trong rừng, chúng thường tìm trùn dế, cào cào, sâu bọ phá hoại mùa màng mà ăn. Ngòai ra, chúng còn tìm ăn những trái cây đã chin trong vườn
- Nuôi chim CCT rất tốn kém thức ăn. Mỗi ngày ngòai đậu phộng trộn trứng ra còn phải cung cấp thêm cào cào, sâu tươi hoặc khô nữa. sâu khô mua về bóp nhuyễn rồi trộn với đậu phộng trôn trứng tỉ lệ 30% or 50%. Cho ăn mỗi ngày ít là 1 muỗng cà fê. Chim ăn sâu càng nhiều thì càng sung, càng hăng, “ lên lửa”, thậm chỉ chủ đưa tay vào thêm thức ăn cũng bị chim đá, căn liên hồi. Vì vậy khi thấy chim đã “ lên lửa” thì ta giảm bớt lượng sâu xuống, tùy vào tình hình mà giảm cho hợp lý. Tuy nhiên, cào cào thì ko giảm, trừ khi vào mùa nắng, cào cào ko có thì đành tăng thêm lương sâu cho chim sung sức

5. LỒNG CHIM & CÁCH CHĂM SÓC

- Lồng nuôi CCT ko cần rộng, chỉ cần đường kính đáy lồng khoảng 30phân là đủ. Ngòai ra nên giữ lồng chim sạch sẽ. phải kì cọ cóng nước cho hết trơn nhớt mỗi khi thay nứơc. Thức ăn nên đổ vào cóng một lương vừa phải, tránh hư mốc. khi nào cho ăn mới trộn sâu khô với hỗn hợp đậu phông trộn trứng.
- Mỗi ngày hoặc cách 1 ngày phải tắm choc him một lần vì CCT rất thích tắm. có tắm thì chim mới mát mẻ, sạch sẽ, ko có kí sinh trùng gây bệnh.
- Túm lại nuôi CCT tốn kém, đòi hỏi phải chăm sóc nhiều nhưng bù lại chim hót suốt ngày và tiếng hót rất ngọt ngào, lảnh lót. Chỉ cần tuyển 1 bé họa mi và một bé chích chòe than là cả nhà suốt ngày rộn rã tiếng chim ca ^^

CÁCH NUÔI CHIM HỌA MI HÓT HAY


1. XUẤT XỨ:

- Chim họa mi là chim rừng sống rất nhiều ở Trung Quốc. Ở Vịet Nam, chúng sống nhiều ở Lạng Sơn, Lai Châu, Sơn La … Chủ yến là vùng rừng rậm núi cao, khí hậu mát, lạnh.

2. CÁCH NUÔI CHIM BỔI:
 ( chim đã lớn, bắt từ rừng về)

- Vì là chim rừng khi nên bắt về HM rất nhát, Ta phải nhốt ngay vào lồng, sau đó chuẩn bị sẵn thức ăn & nước uống đầy đủ cho chim. Bên ngoài phủ áo kín lồng và treo nơi yên tĩnh, ít người qua lại. Khi nào cóng nước và đồ ăn hết thì tiếp thêm một lượng đủ cho chim ăn trong 2,3 ngày.
- Nếu việc nuôi đúng phương pháp thì chỉ trong nửa năm chim sẽ dạn người. Nuôi đc một tuần thấy chim bớt nhát thì hé áo lồng ra từ từvà treo chim ở chỗ ít người qua lại để chim quen dần.
- Chim bổi tắm thì bình thường, chỉ có những lần đầu tắm cho chim nên nhẹ nhàng để tránh làm chim hỏang sợ.
- Muốn chim bổi trống mau dạn, ta treo 1 một chim mái ở cách xa đó, khuất mặt càng tốt. Khi nghe tiếng của chim mái, chim bổi trống sẽ hăng lên và mau dạn người. Một chim mái có thể giúp 2-3 chim trống tăng lửa.
3. THỨC ĂN:

- Trong số các loại chim rừng, chim Họa mi và khướu ăn thức ăn giản dị nhất. Chỉ cần gạo trộn trứng và cào cào là đc/
- Cách chê biến gạo trứng:
+ Lấy một lon sữa bò tấm( khỏang 250gr) đem lên chảo rang vàng ( hơi vàng, đừng để vàng khét) sau đó đập khỏang 4 lòng đỏ trứng gà hay trứng vịt, trộn đều cho trứng quyện vào tấm rồi đem phơi vài giờ cho khô còn ko sấy lửa liu riu cũng dc.
- HM tuy lớn nhưng ăn uống ko bao nhiu mà uống nước nhiều. ta nên theo dõi cóng nước thường xuyên, nếu thấy hết là châm thêm ngảy. một ngày cho chim ăn 1 muỗng cà fê nhỏ thức ăn là ok. Nếu muốn chim sung, cho chim ăn cào cào!

4. LỒNG CHIM VÀ CÁCH CHĂM SÓC:

- Lồng nuôi họa mi khỏang 60 nan là đc, đường kính đáy lồng khỏang 40phân hoặc có thể nhỏ hơn.Có thể dùng lồng tre hoặc mây.mỗi lần tắm cho chim là mỗi lần vệ sinh lồng cho nó, Ta phải cọ sạch cóng nước và quét hết rác rến dưới đấy lồng cho kỹ
- Họa mi là loài chim ưa khí hậu lạnh nên ko nên cho phơi nắng nhiều, nếu để ở nới có nhiều gió chim dễ chết đột ngột, tốt nhất là tối đi ngủ nên đậy kín áo lồng lại
- Túm lại nuôi hõa mi ko tốn nhiều công phu mà còn giản dị, ko đắt tiền ^^

5. CÁCH NUÔI HỌA MI ĐÁ:

- Nuôi họa mi đá công phu hơn nuôi họa mi hót nhiều. bản chất HM hung hăng, háu đá. Muốn chọn giống chim đá tốt thì nên chọn giống ở Lạng Sơn, Móng Cái vì chim ở đây rất dữ! Nên họn những con có lông màu gạch cua, chân cứng cáp móng sắc nhọn, mắt lanh, mỏ cứng.
- Sau đó nhốt chim vào lồng rộng để chim tự do bay nhảy, cầu cho chim đậu phải là cầu nhám hoặc lấy giấy nhám dán vào vì chim bám vào móng sẽ đc mài sắc. Lồng phải để ở nơi yên tĩnh để chim bớt hót, chim bớt hót thì đá mới sung

Nguồn: sưu tầm

Cách chăm sóc họa mi hót

Chim Họa Mi.

Dưới đây chỉ là những kinh nghiệm của chính mình và học hỏi được qua sách báo.nên có thể còn nhiều thiếu sót.
1/.mùa sinh sản của Họa mi.
- mùa sinh sản của họa mi bắt đầu khoảng tháng 4,tháng 5 âm lịch.đến giữa tháng 8 là đã có chi con rồi.
- tổ của chúng thường làm ở những lùm cây ở các đồi trọc,hay những cây cao.tổ họa mi rất kín đáo,trên những chảng ba của cây hay nơi có nhiều cành nhỏ đan xen nhau.
- mỗi lứa chúng đẻ khoảng 3 - 4 trứng.một điều lạ là chim trống và mái thay nhau ấp đến khi trứng nở.mỗi mùa sinh sản họa mi đẻ được vài ba lứa.họa mi là giống chim rất chung thủy,trống mái lúc nào cũng kề cận nhau như hình với bóng.
2/.mùa thay lông.
sau mùa sinh sản là mùa thay lông của chim chóc và họa mi cũng không nằm ngoài chu kì này.
- mùa thay lông của họa mi kéo dài từ 2 - 3 tháng mới xong.chim nào yếu thì thay trước,chim nào khoẻ thì thay sau.mùa thay lông của họa mi nuôi nhốt không trùng với chim ngoài trời,
- khi họa mi bắt đầu thay lông ta cần phải có một kế hoạch cho chúng,đảo bảo điều kiện tốt nhất cho chúng có thể hoàn thành việc thay lông của mình.
+ lồng chim phải được phủ cả ngảy,treo vào nơi yên tĩnh.
+ tuyệt đối không cho nghe hoặc nhìn thấy chim mái.
+ nên cho ăn cào cào,loại cào cào già để chúng thay lông cho nhanh.
+ vài ba ngày cho chim sưởi nắng sáng khoảng 15 - 20 phút.khi lớp lông mới đã phủ nhiều ta cần tháo bớt khăn chùm lồng.
- điều đặc biệt nguy hiểm là chim mắc phải chứng thay lông bất định kì.có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc này.
+ nuôi dưỡng không đúng mức:không đủ chất,bữa đói bữa no,thay đổi thức ăn đột ngột.
+ thiếu chăm sóc: lâu không cho chim tắm nắng,tắm nước.
+ do di chuyển xa đột ngột.cá nhân tôi đã từng di chuyển một con họa mi từ Hà Nội vào trong Nam.khoảng tuần đầu chim vẫn ăn uống hót.nhưng sau đó suy dần và cuối cùng chết.kể ra chuyện này là muốn những ai chưa nắm nhiều kinh nghiệm về nuôi chim thì có thể tránh khỏi nguy cơ xấu nhất.
3/.phân biệt chim trống, mái.
thường thì với loài chim con trống thường sặc sỡ,bắt mắt.nhưng với họa mi thì khác. chim trống và mái giống nhau như hai giọt nước.nhưng cũng có một số kinh nghiệm có thể tin cậy được.
+ quan sát những sợi râu đen như râu mèo của chúng,nếu là trống thì những sợi này mọc xuôi theo chiều mỏ,còn chim mái thì mọc ngang.
+ còn kinh nghiệm nữa là.quan sát tổng thể hình dáng :thường thì chim mái và trống còn có nhiều điểm khác nhau.chim mái thường đầu nhỏ,thân hình mảnh khảnh,chân nhỏ...chim trốg thì vạm vỡ,đầu to...
nhưng để quan sát như vậy thì rất khó,vì ta dễ bị hoa mắt với hàng chục hàng trăm con ở trong lồng.quan sát con chim khác quan sát con ngựa,con chó ở chỗ,với ngựa hay chó thì càng nhìn kĩ càng thì sẽ thấy rõ những điểm tốt và xấu.nhưng với chim chóc thì ngược lại,ta càng quan sát nhiều thì càng hoa mắt.
kinh nghiệm là khi nào thấy rối mắt ta nên bỏ đi nơi khác một lúc.sau đó mới quay lại quan sát từ đầu.
4/.thức ăn và cách pha chế.
-1 lon tấm gạo (250g)
- 5 trứng gà.
- 1 muỗng cafe đường cát.
- 2 muỗng cafe bột sò và xương.
- rang tấm bằng chảo dưới lửa nhỏ,khi nào hơi vàng bắt chảo xuống.đập ngay 5 quả trứng vào tấm,rắc đường bột sò vào.trộn đều sau đó đem phơi khô.có thể tấm bị vón cục lại,ta cần bóp nhuyễn ra.lưu ý:nhiều người chỉ sử dụng lòng đỏ trứng gà nhưng theo quan điểm cá nhân và cũng dựa vào kinh nghiệm của nhiều nghệ nhân nuôi chim thì ta có thể sử dụng cả lòng trắng trứng chim vẫn khoẻ mạnh và còn đẹp mã,bóng lông.
- ngoài ra mỗi ngày cần bổ sung thêm thức ăn tươi cho chim họa mi có thể là cào cào,sâu tươi...tuyệt đối không cho họa mi ăn sâu khô vì giọng chim sẽ hư,khàn.
- cần nói thêm chim họa mi cũng dễ nuôi vì có người cho ăn cả bột đậu. nhưng giọng mi trở nên khàn vì có nhiều chất dầu.
5/.thuần dưỡng họa mi bổi.
theo giới nuôi chim thì chim "bổi" là chim rừng đánh bẫy về còn nhát người .người ta còn gọi những chim đánh bẫy về được khoảng dăm bữa nửa tháng là chim "bổi" lỡ ,nghĩa là chim đã chịu ăn và tỉ lệ sống khi ta nuôi sẽ cao hơn ,vì vậy giá cả có nhích hơn chút đỉnh.
- tập cho chim dạn dần:họa mi bổi rất nhát người,chúng không như chim chích choè lửa rất mau dạn.với họa mi thì tránh cho chim gặp người trong tuần lễ đầu,trừ khi tiếp tế thức ăn cho chúng.muốn vậy cần trùm áo lồng và treo vào nơi yên tĩnh.ta sẽ hé áo dần trong khoảng 10 ngày sau .nhớ đừng" dục tốc bất đạt".
- nên cho chim bổi ăn no đủ và bổ dưỡng: bước đầu ta chỉ mong cho chim chịu ăn là mừng rồi,sau đó mới nghĩ tiếp chuyện tập cho dạn dĩ với người.hàng ngày nên cung cấp đủ cào cào, sâu tươi trộn chung với tấm gạo.từ từ chúng sẽ quen mồi.sau đó cắt dần lượng cào cào hoặc sâu tươi.nhưng phải để ý xem con chim bổi của ta đã chịu ăn tấm rang chưa.theo kinh nghiệm riêng thì ta nhìn phân chim thường chúng ăn tấm thì phân có màu trắng hoặc hơi vàng.khác với khi ăn cào cào (sâu tươi) thì phân sẽ còn lại chút ít xác cào cào hay sâu tươi.
- ngoài ra cần chăm sóc chu đáo.họa mi bổi cũng cần tắm nắng và tắm nước nhưng trong khoảng thời gian ngắn khoảng 15 - 20 phút.
Nguồn Sưu tầm trên Internet

Một số kinh nghiệm nuôi chim họa mi

Tướng họa mi thường có 3 loại tốt : loại ngũ trường, loại ngũ đoản và loại quí tướng thứ 3 là ‘”mình củ đậu, đuôi lá vả” . Sau đây là tướng mạo chi tiết.
Tướng mắt : với con người mắt được coi là cửa sổ tâm hồn, thì chọn họa mi cũng theo cách đó. Nên chọn những con có đôi mắt sáng to, có thần khí, và cảnh giác nhạy bén, màu sắc mắt phải tươi, da mắt mỏng, con ngươi nhỏ, khoen mắt là vệt lông nhỏ màu trắng kéo dài ra sau ót giống mày con ngài. Cái tên chim Hoạ Mi cũng căn cứ cái mày ngài trắng này mà đặt ra.
Đánh giá tướng mắt còn phải quan sát kỹ mặt nhãn cầu của chim. Chung quanh con ngươi có một loạt màu, tuỳ từng con, ta thấy có màu vàng, hồng, lam, xanh, tro lợt, trắng xám… gọi là nhãn đế sắc. Nếu quan sát kỹ hơn, ta thấy trong nhãn đế sắc còn có những chấm nho nhỏ khác nằm rời rạc ( cũng xuất hiện chung quanh con ngươi) tiếng trong nghề gọi là xa nhãn.
26 11 20099 29 14CH Kỹ thuật nuôi chim họa mi
Xa nhãn thường có 4 loại sau đây:
1. Kim xa nhãn : những chấm nhỏ chung quanh con ngươi màu vàng.
2. Thiết xa nhãn : những chấm nhỏ chung quanh con ngươi màu xanh ửng đen như màu sắt nguội.
3. Ngân xa nhãn : những chấm nhỏ chung quanh con ngươi màu trắng sáng.
4. Huy xa nhãn : những chấm nhỏ chung quanh con ngươi màu tro lợt.
Nói chung, màu đáy mắt của chim HM phải là màu đậm mới tốt.
Khi lựa chim họa mi nên đến gần lồng dùng ngón trỏ nhẹ nhàng làm dấu chữ thập, hoặc vẽ hình vòng tròn một hai lần để xem phản ứng con chim nhốt trong ra sao. Nếu đó là chim nuôi chưa thuộc thì phản ứng của nó là nhảy lung tung trong lồng tìm lối thoát thân. Còn chim thuần thuộc thì nó cứ đứng yên trên cần đậu, đôi mắt và chiếc đầu của nó di chuyễn theo hướng ngón tay ‘vẽ bủa’ của mình, chứng tỏ chim có cá tính mạnh, tự tin và phản xạ nhạy bén
.
CHĂM HỌA MI TRONG MÙA THAY LÔNG
Hoạ mi nuôi trong lồng con thay lông sớm, con thay muộn, con thay sớm thường thì từ tháng 7 âm là bắt đầu thay, con muộn thì cuối năm.
Họa mi thuộc (thuần) thì thay lông sớm và ổnh định hơn họa mi mộc (bổi). Viết về cách chăm chim Họa mi thay lông thì đã có rất nhiều sách đề cập đến ví dụ như sách của Việt Chương, nay tôi chỉ dám mạo muội trình bày cách chăm chim HM thay lông theo kinh nghiệm nuôi hiện tại của bản thân (tôi cũng học hỏi của nhiều người khác thôi):
* Dấu hiệu nhận biết chim sắp thay lông: HM sắp thay lông thì lông bắt đầu xác, quăn và nhiều con còn có cảm giác như lông cháy, khi duỗi cánh thì các lông cánh có pha màu lá chuối khô, khi đó chúng ta cần phải chăm chim cẩn thận hơn (có người thì lại ngược lại – khi chim thay lông xong mới chăm tốt, làm như thế con chim sẽ lâu nổi và thay lông sẽ lâu và không đều).
* Về thức ăn thường thì các bạn nuôi HM hót bằng cám cò trứng hoặc ngô trứng, ta chỉ cần cho chim ăn cám theo tỷ lệ 3-4 lòng đỏ trứng gà/1lạng cám cò (hoặc ngô), lấy thêm lòng trắng hay không và bao nhiêu thì tuỳ các bạn nhưng đừng lấy tất nhé. Tăng cường mồi tươi châu chấu hay dế, tăng cường ở đây tôi chỉ lưu ý là thường xuyên và đều thôi.
* Nuôi chim Họa Mi bạn nên tập cho con chim của mình ăn mồi tươi, nếu con nào không ăn thì hôm nào rảnh rỗi bạn tháo cóng đựng cám ra và cho vào lồng ít mồi tươi, nó sẽ phải ăn thôi, nhớ lắp lại cóng đựng cám nhé. Không nên cho chim HM ăn sâu qui vì chim sẽ bị bó lông và lông khi thay sẽ bị quăn. Về lồng trại ta nên phủ áo lồng vào một chút, để chim chỗ tĩnh và mát, có độ ẩm càng tốt, tối cho đi ngủ sớm và phủ kín áo lồng. Cho chim tắm thường xuyên nhưng đừng dọn lồng nhiều (1 tuần trở lên hẵng dọn), tôi thấy cách này khá hay, chim thay lông rất nhanh nhưng cách này hơi khó cho các bạn nhà không được rộng vì hơi mùi một tý.
Nếu có điều kiện các bạn cho chim tắm buổi chiều làm sao để chim trước khi phủ áo lồng cho đi ngủ chim chưa khô hẳn lông, nhiều người cho là cách này làm chim yếu nhưng tôi lại nghĩ là chim HM thân nhiệt cao nên kô ảnh hưởng mấy đâu, làm như vậy chim HM tuột lông rất mau (KN từ chim nhà luôn). Chim HM thương thay lông theo trình tự từ lông đầu, lông cánh, lông người, lông đuôi và lông âu cánh, sau mỗi một đợt trút lông chim nuôi lông măng ra hẳn rồi trút tiếp đợt mới.
Nuôi HM tôi thường cho chim ăn thêm lạc sống, ngày 1-2 hạt cũng được ăn lạc giúp cho chim có đường ruột tốt và sắc lông mượt mà. HM khi đã có bộ lông mới hoàn chỉnh vẫn cần khoảng 1 tháng để lông mới ráo hẳn, lúc này chim bắt đầu sung và hót nhiều, nên cho chim tắm nắng. Các bạn vẫn nên chăm tốt nhé, chúc chú chim HM của các bạn có một bộ lông mới hoàn hảo và độ sung nhé.
ĐỂ CHIM HỌA MI HÓT HAY NHIỀU GIỌNG
Để chơi một con chim họa mi hót hay và nhiều giọng, bạn phải luôn luôn cho chim đi dượt, một con chim có có tuổi lồng, già rừng thường thì là giọng rất trong và hay tiếng hót có hồn của núi rừng, giọng có tiếng suối,..tiếng cúc cu, tiếng mèo kêu, có con bắt được giọng bắt cô trói cột…khổ quá, hót được cả giọng chích choè và các giọng khác…đó là con chim hay..bạn có tiền mà không mua được, vì con chim hay ít khi người ta bán.
Nếu chim của bạn là chim mộc hoặc mộc dở thì bạn vẫn phải mang đi dượt chim, phương pháp trùm kín áo lồng để dưới đất cho nó nghe ngóng các bậc đại ca hót để bắt giọng, như kiểu hát Karaoke đấy, Trường hợp không đi dượt chim được thì mua CD họa mi trống hót để chim nghe tập giọng. Muốn tập cho chim hót khỏe và hay bạn phải bỏ hết áo lồng, treo chim lên cao hòa nhập với đất trời thiên nhiên, yên tĩnh chim hót rất hay và nhiều giọng. Nếu chim của bạn chỉ nuôi ở nhà cho dù tuổi lồng có đến 6 năm chim hót dở vẫn là dở.
Sưu tầm

Kỹ thuật nuôi chim họa mi và chăm sóc

Trong số các loài chim cảnh, họa mi được ví là "nghệ sĩ của rừng xanh" bởi giọng hót lanh lảnh, luyến láy, lên bổng xuống trầm tựa hồ tiếng suối reo, gió thổi vi vu. Không những thế, họa mi còn là những đấu sĩ không khoan nhượng khi lâm trận.
Trong số các loài chim cảnh, họa mi được ví là "nghệ sĩ của rừng xanh" bởi giọng hót lanh lảnh, luyến láy, lên bổng xuống trầm tựa hồ tiếng suối reo, gió thổi vi vu. Không những thế, họa mi còn là những đấu sĩ không khoan nhượng khi lâm trận. Tính cách của chim họa mi cũng khác biệt so với nhiều loại chim rừng khác, đó là sự cao sang, cầu kỳ, trau truốt. Bởi thế, việc thuần hóa chim họa mi không hề đơn giản. Xét một cách tổng quát, chim họa mi thuộc loại ương ngạnh, khó tính, khó thuần.
 
- Chúng ta sẽ bắt đầu từ khái niệm "chim mộc". Người chơi chim sử dụng từ "mộc" để nói về những con chim vừa bắt từ rừng về. Đặc điểm cơ bản nhất của chim trong thời kỳ này là sự hoảng sợ, nhút nhát. Nuôi chim trong kỳ này rất vất vả, khó khăn bởi chúng chưa quen với cuộc sống trong lồng. Mỗi khi thấy bóng người là mỗi lần bay nhảy loạn xạ, đâm đầu vào các nan lồng dẫn tới rách đầu, chảy máu, xã cánh, gãy đuôi... Có con chim thậm chí còn nhất quyết không chịu ăn dẫn tới tử vong. Nếu bạn không phải là người nuôi chim có nhiều kinh nghiệm thì tốt nhất không nên chọn mua và nuôi chim họa mi trong thời kỳ này. Tốt nhất là nên mua những con chim tương đối thuần, đã biết ăn cám và cất tiếng hót trong lồng.
- Để thuần hóa chim mộc, những người buôn bán chim hoặc nuôi nhiều chim thường có một cái "lồng cũi", cái lồng này được chia làm nhiều ngăn nhỏ với khoảng không chỉ vừa đủ để chim xoay người. Mỗi ngăn có hai cóng nhỏ để nước và thức ăn. Mục đích của việc dùng lồng cũi là hạn chế cho chim bay nhảy loạn xạ, bước đầu tạo thói quen "đứng cầu", ăn cám. Tất nhiên thời gian đầu, người chủ còn cho chim ăn cả các loại côn trùng hoặc thức ăn tự nhiên quen thuộc với cuộc sống hoang dã của nó nữa.
- Khi chim đã bắt đầu biết ăn cám, biết hót khi nghe thấy những thanh âm của đồng loại cũng là lúc người chủ quan sát và nhận biết được giá trị của từng con. Họ đưa chim ra ở "lồng nuôi". Thông thường, chúng ta mua chim khi chim ở giai đoạn này. Không biết dùng từ nào cho chính xác nhưng có lẽ ta tạm gọi những chú chim như vậy là "chim tạm".
- Ở thời kỳ này, chim vẫn bay nhảy loạn xạ khi thấy bóng người, có con vẫn rách đầu chảy máu như thường nhưng bù lại chúng đã biết ăn cám, đứng cầu và hót trong lồng. Nhiều khi để theo dõi chim, tôi phải nấp sau những bức tường lắng nghe xem hôm nay chim của mình có hót không hay hót thêm được những giọng gì mới. Kinh nghiệm phổ biến nhất cho việc nuôi chim trong thời kỳ này là phủ áo lồng và treo chim ở nơi yên tĩnh hạn chế tiếp xúc với con người. Tùy theo tính cách của từng con chim bạn có thể để hé lồng ít hay nhiều. Bạn nên có một con chim mái tương đối thuần để "ốp" chim đực làm cho chim đực bớt hoảng sợ và sớm thích nghi với cuộc sống trong lồng. Cách "ốp đực" không có gì là phức tạp cả. Bạn treo chim mái ở cạnh chim đực, mở hé lồng để chim đực nhìn thấy chim mái. Nếu con chim mái của bạn thuộc loại hay, chim đực sẽ nhanh thuần hơn. Tôi thật may mắn khi đang sở hữu một con chim mái thuộc loại "đỉnh". Cứ mỗi khi nhìn thấy chim đực là nó vẫy vẫy hai đầu cánh, nhảy lên thành lồng như muốn âu yếm, vuốt ve chim đực. Và chú chim đực như cũng "xốn xang" đáp lại tình cảm của cô nàng, quên cả hoảng sợ.
- Không giống như nhiều loại chim khác, chim họa mi rất hiếu thắng vì vậy bạn không nên để những con chim đực "tạm" ở gần những con chim "thuần". Nếu như bạn nuôi khướu, việc treo hai con chim đực ở gần nhau đem lại hiệu quả tích cực là chúng có thể học tập giọng hót cũng như phản xạ của nhau thì việc treo hai chim họa mi đực ở gần nhau lại đem đến những kết quả tiêu cực. Là giống chim hiếu thắng xuất phát từ bản năng tranh giành chim mái, hơn nữa trong tự nhiên, họa mi thường sống đơn lẻ trên những "lãnh địa" riêng nên nó sẽ không chấp nhận sự có mặt của kẻ "phá đám"; họa mi đực thuần sẽ có hành động "dằn mặt" con chim mới khiến cho nó thêm hoảng sợ. Mỗi lần mở mỏ định hót là mỗi lần chim thuần lớn tiếng đe dọa, cảnh cáo. Vì vậy chú chim mới mang về còn lâu mới dám thể hiện giọng ca của mình. Kinh nghiệm rút ra là nên ốp đực bằng mái và ngược lại nên ốp mái bằng đực.
- Có thể nói chăm sóc chim "tạm" là giai đoạn vất vả nhất trong quá trình thuần hóa chim họa mi. Nếu như ở thời kỳ "mộc", người chủ chỉ việc tiếp nước và thức ăn cho chim trong lồng cũi thì ở giai đoạn "chim tạm" bạn phải tập cho chim những thói quen và phản xạ cần thiết khi sống trong lồng. Bạn nên cố gắng thực hiện những công việc chăm sóc chim một cách đều đặn và cố định vào mỗi giờ trong ngày, chẳng hạn sáng mở áo lồng vào một giờ cố định, sau đó treo chim ở một chỗ cố định, tiếp thức ăn, nước uống vào một giờ cố định... để tạo cho chim có những "phản xạ có điều kiện" phù hợp với cuộc sống trong lồng.
- Khi chim mới đưa vào lồng nuôi, do chưa quen với việc tiếp xúc với con người nên bạn phải chấp nhận một thực tế là không thể ngày nào cũng "sờ mó" vào lồng chim được. Bạn nên để hai cóng đựng thức ăn đầy cho chim ăn dần trong ba bốn ngày. Tất nhiên lồng chim của bạn lúc này rất "nặng mùi" và không còn cách nào khác là phải "sống chung” với thứ mùi mới mẻ này. Giải pháp tối ưu là bạn nên treo chim tránh xa những nơi sinh hoạt thường nhật của gia đình để "không ai đụng cham đến ai cả".
- Cùng với thời gian, tùy theo tính cách của con chim dạn hay ít dạn người hơn, bạn hé dần, hé dần áo lồng cho chim dần làm quen với môi trường xung quanh. Bạn cũng nên tăng dần cường độ tiếp xúc với chim bằng cách tiếp thức ăn hàng ngày, cho chim ăn mồi sống, thay nước, tắm cho chim... Và, như tôi đã trình bày ở phần trên, nếu có thể, hãy luôn cho chim đực được "ốp mái". Nhưng vào ban ngày, bạn nên treo tách chim đực và chim mái ra để chim đực, khi nghe thấy tiếng chim mái gọi, sẽ luyện tập giọng hót của mình và thể hiện những "tuyệt chiêu" mà có khi bạn cũng không ngờ tới.
- Khi con chim mới về nhà bạn, trừ khi bạn mua "chim thuộc", không bao giờ bạn có ngay một chú chim ưng ý cả. Hoặc là không hót, hoặc là lông cánh rách, hoặc là nát mặt chảy máu... hoặc là tất cả những điều đó. Nhưng bạn yên tâm, chỉ cần kiên nhẫn chăm sóc, chú chim của bạn không sớm thì muộn cũng sẽ đạt tiêu chuẩn thôi. Tôi còn nhớ khi mới mang chim về, mỗi lần cho chim tắm tôi xót hết cả ruột khi nhìn chú chim bay nhảy loạn xạ, rách đầu rách mặt... Nhưng đó là thực tế mà mỗi người chúng ta phải chấp nhận khi đưa một sinh vật hoang dã vào trong cuộc sống con người.
- Một điều cũng hết sức quan trọng khi chăm sóc chim là lúc nào cũng phải dịu dàng, nhẹ nhàng và âu yếm chú chim. Chưa có khoa học nào chứng minh về thái độ chăm sóc chim ảnh hưởng như thế nào tới mức độ thuần của chim nhưng tôi dám chắc rằng khi bạn treo chim, hạ chim, phủ áo lồng cho chim, cho chim ăn, thay nước uống, tắm cho chim... bằng sự dịu dàng, nhẹ nhàng, âu yếm, hiệu quả thuần hóa chim sẽ cao hơn rất nhiều với một thái độ dửng dưng, một khuôn mặt dữ tợn hay những hành động mạnh bạo.
- Tóm lại việc chăm sóc và thuần hóa chim hoạ mi rất vất vả đòi hỏi người chơi phải có sự kiên nhẫn, tỉ mỉ. Nhưng nếu bạn thực sự có tình yêu với loài chim này, bạn sẽ vượt qua tất cả khó khăn và khi chú chim của bạn cất cao tiếng hót, trổ tài, khoe sắc bạn sẽ thấy hạnh phúc vô cùng.
- Sẽ đến một lúc nào đó, khi bạn mở áo lồng chim, cho chim ăn hay tắm cho chim... bạn sẽ thấy chú chim không còn bay nhảy lộn xộn nữa mà chỉ nhảy vài cái lấy lệ. Trông thấy bạn nó không còn sự hoảng sợ nữa mà như nhìn thấy người quen. Vào mỗi buổi bình minh, bạn treo chim ra ngoài đón những tia nắng ban mai dịu nhẹ, âm áp, chú chim của bạn bình tĩnh mở mỏ cất tiếng hót đón chào ngày mới... Khi ấy, có thể nói bạn đã thành công trong việc thuần hóa chim họa mi rồi.
 
- Ngay cả khi đã thuần, ngoài chế độ chăm sóc bình thường, bạn vẫn nên cho chim đực "ốp mái" để kích thích "nam tính" trong chúng. Cũng giống như con người, tôi nghĩ rằng sự hưng phấn trong "tình yêu" có thể giúp chim họa mi thêm dồi dào sinh lực, ăn khoẻ hơn, chải truốt bộ lông hơn và trau truốt thêm giọng hót của mình. Như thế, người nuôi chim chúng ta chỉ có lợi mà thôi.
- Bằng kinh nghiệm và những phương pháp của mình, tôi thấy thông thường phải mất từ 4 đến 6 tháng để có một chú chim họa mi tương đối thuần, trường hợp cá biệt cũng có những con lên đến một năm hoặc hơn. Ngoài những kinh nghiệm mà tôi đã trình bày ở trên, một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến việc thuần hóa họa mi là cách chọn chim của bạn như thế nào nữa. Và đấy là một chủ đề mà tôi rất muốn trao đổi với các bạn trong những ngày sắp tới. Tôi cũng xin thừa nhận rằng, từ trước tới giờ chỉ toàn nuôi mi hót nên không có nhiều kinh nghiệm trong việc nuôi mi chọi. Vậy bạn nào có kinh nghiệm hay xin góp ý để học hỏi nhé.
Kỹ thuật thuần chim họa mi, Nguồn: CLB Chim Cảnh Việt.