Ai về làng Vác…

Vác là tên nôm của làng Canh Hoạch nay thuộc xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai (Hà Nội), nơi có các nghề truyền thống: làm quạt, làm khuôn nón, làm lồng chim.

Nghề làm lồng chim ở Canh Hoạch (Vác) đã có từ nhiều đời trước. Từ xưa đã có câu ca dao:
Ai về làng Vác nhắn nhờ
Mua lồng Canh Hoạch, đồ thờ Võ Lăng…

Khoảng 5 năm trở lại đây nhu cầu mua lồng chim tăng vọt, nhờ đó làng làm ăn khấm khá. Ngoài những lồng chim thông thường (hàng chợ) làng còn làm những chiếc lồng tinh xảo (hàng tinh) có giá hàng chục triệu đồng.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người lại thích lồng chim Canh Hoạch. Người sành chơi cho rằng, lồng chim Canh Hoạch đạt ba tiêu chuẩn: đẹp, bền , sang trọng. Làm được như vậy là nhờ bí quyết từ bao đời truyền lại của người làng Vác. Lồng làm đến đâu bán hết đến đó, nhiều chủ buôn tận Lạng Sơn, Thái Nguyên, thành phố Hồ Chí Minh… cũng đặt lồng của làng. Không chỉ thế lồng làm ra còn xuất đi Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)…

Đến Canh Hoạch hôm nay bạn sẽ thấy đường xá khang trang, nhiều nhà cao tầng mới xây, ít thấy hộ nghèo.

Tre là vật liệu chính để làm lồng chim

Một hộ làm lồng chim ở Canh Hoạch

Hộ nhà chị Oanh chuyên làm lồng chim hàng chợ, thu nhập bình quân của cả hai vợ chồng khoảng 3 triệu đồng/ tháng

Anh Đào Văn Vững (31 tuổi) một người chuyên làm lồng chim cao cấp ở làng, đang làm chiếc lồng cao 3 mét, đường kính 1,2 mét của một “đại gia” Hà Nội về đặt với giá hơn 10 triệu đồng. Anh hào hứng giới thiệu từng chi tiếp nhỏ đều được gia công tinh xảo, nan lồng cũng phải là loại trúc đặc biệt. Anh Vững tự hào kể anh chuyên làm hàng tinh, ngay cả khi khách đặt lồng cao 6 mét anh cũng tiếp nhận. Ngày công của anh cao gấp nhiều lần so với những người khác cùng làng.

Anh Vững với chiếc lồng cao 3 met

Một họa tiết ở cửa lồng chim đựợc chạm khá tinh xảo

Chúng tôi đến gia đình anh Lương Văn Vỹ, một người làm lồng lâu năm ở làng. Anh Vỹ cũng chuyên làm hàng kỹ.

Anh khá tâm đắc với mẫu lồng này, dự định sẽ làm hàng loạt để xuất khẩu

Không chỉ đủ ăn, nhà anh Vỹ còn mua được xe Honda đời mới gần 40 triệu đồng

Một mẫu lồng đẹp

Quang rồng

Cửa lồng trang trí hình tiên nữ

Chân đế được chạm hình bát tiên.

Tất cả các thành viên trong gia đình đều tham gia làm lồng chim

Đây cũng là nguồn thu chính của đa số hộ gia đình ở Canh Hoạch

Chợ Bưởi trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội) là một nơi chuyên bán lồng chim Canh Hoạch, hàng hóa rất đa dạng

Mong sao một ngày không xa, mô hình mỗi làng một nghề được quy hoạch và phát triển, để thương hiệu lồng chim Canh Hoạch sẽ được nhiều người trong nước và quốc tế biết đến như gốm Bát Tràng, lụa Hà Đông, tranh Đông Hồ, sơn mài Hạ Thái… Làng sẽ thành điểm du lịch văn hóa để giới thiệu về một nghề lâu đời của đất Bắc./.

Nguồn:  vov.vn

Nghề làm lồng chim ở làng Vác

Làng Vác (xã Dân Hòa, Thanh Oai, Hà Nội) từng là một làng nổi tiếng với nghề làm quạt giấy từ xa xưa. Bước vào thời kinh tế thị trường, nghề truyền thống có phần mai một. Những người dân nơi đây đã năng động tìm ra hướng đi mới. 
Từ cái khéo léo tỉ mẩn của nghề làm quạt giấy xưa, vẫn với cái tre cái trúc gắn bó thuở nào, người thợ làng Vác đã làm ra những chiếc lồng chim đẹp như tranh vẽ để phục vụ thú chơi chim cảnh tao nhã. Lồng chim làng Vác đã theo chân du khách đi khắp mọi miền đất nước, góp phần tạo nên nét văn hóa đậm đà bản sắc của người Việt.

Lồng chim làng Vác nổi tiếng nhờ đáp ứng các tiêu chí bền và đẹp.

Cảnh phơi tre được thấy ở khắp mọi nơi trong làng.

Tre, trúc nguyên liệu làm lồng phải là loại tre rừng mua từ các tỉnh miền núi phía Bắc,  được xử lý phơi, ngâm, luộc, nướng... để tăng khả năng chống mối mọt.

Để làm ra chiếc lồng chim, người thợ làng Vác phải kỳ công thực hiện nhiều công đoạn như vót  nan, làm vanh (vành), cửa, cầu, trang trí trên vanh, làm đáy, ráp lồng…

Những chi tiết được tạo tác công phu

Ép vanh

Người thợ làm lồng chim phải có kiến thức nhất định về mỹ thuật và hiểu tập tính sinh hoạt  của từng loài chim để làm nên những chiếc lồng phù hợp cả về hình dáng lẫn kích thước.

Một chiếc lồng chim đẹp phải có những nan lồng óng chuốt, nhịp nan đều đặn...

Những chi tiết chạm trổ tinh xảo thể hiện trình độ chế tác của người thợ

Lồng chim làng Vác đã  theo chân du khách  tới mọi miền đất nước để phục vụ thú chơi chim cảnh tao nhã của người Việt.

Bí quyết làng nghề lồng chim làng Vác

Nghệ nhân lồng chim làng Vác thời công nghiệp 


Anh Sứ vô hàng chuẩn bị chuyển đi Hà Nội. Một cái lồng chạm nhỏ này trị giá 600.000 đồng
Làng Vác ở Thanh Oai, Hà Tây (cũ), đất trăm nghề. Đến làng Vác, nghe lại chuyện cũ thế hệ những nghệ nhân như Đào Phai, Ba Mi, Thắng Đào… mới biết nghề chơi xưa lắm công phu, ngày nay con cháu các cụ lại kiếm bộn tiền. 

Bí quyết làng nghề

Đi vào làng Vác với mái ngói, tường gạch rêu xanh, chắc là có duyên phận nên anh em tôi ghé vào đúng nhà anh Sứ, gặp hai vợ chồng đang đan lồng chim. Anh Sứ kể: “Cụ nhà tôi là Ba Mi, cùng lớp người với Đào Phai, ông Gắt, Thắng Đào… những người sinh ra cái nghề tại làng”. Ông Ba Mi (Nguyễn Văn Nghi) có năm người con theo nghề, trong đó anh Nguyễn Văn Nghệ đã có bằng nghệ nhân về đan lồng chim. Thế mà giờ chỉ còn anh Sứ đang còng lưng vót nan, xâu vào lồng. “Năm 2001, tôi đã tính nghỉ. Nhưng nghĩ, bốn anh em bỏ rồi, mình bỏ nốt thì ai giữ nghề. Thế nên lại theo đến giờ...”.

Ông Ba Mi mất rồi, anh Sứ có vẻ ngậm ngùi khi nói nhỏ: “Nếu cánh nữ họ này không lộ ra vài chi tiết thì người làng không học nổi nghề!”. Đó là câu chuyện dài về cuộc hôn nhân giữa con gái họ nhà Sứ với người ngoại tộc, rồi từ đó, bí quyết làm nghề bị rò rỉ ra. Dù cho đến giờ, Sứ nói không còn nhiều bí mật nữa nhưng vẫn rất tự hào về kiểu đan lồng gia truyền của họ mình.

Thứ nhất, nó nằm ở khâu chọn tre: Tre phải chọn ở tuổi đang phát triển, thường là 3 mùa trở lên, phải là tre rừng, “thịt” đanh. Sau đó là một loạt phương cách gia truyền từ ngâm tre, luộc tre, thậm chí là… nướng tre để cho ra những nan lồng đạt độ chuẩn về khả năng chống mối mọt; sự tinh tế, trau chuốt về sắc màu, đường nét. Ông Ba Mi, hồi còn sống đã dặn các con chọn tre kỹ đến mức: Tuyệt đối không chọn những cây bị cộc vẹo hoặc hai cây tre mọc ốp vào nhau. Theo Sứ, tre loại này không thể cho ra những nan lồng tốt. Thứ đến, bí quyết nằm ở khâu làm lồng. Ngày xưa, ông Ba Mi chỉ làm lồng bằng tay (không làm bằng máy). “Làm bằng tay, mỗi cái lồng có một cái “hồn”! Tôi học theo cụ (Ba Mi) cũng không nổi!”. Từ thẻ lồng, bút cửa, bệ, cầu… qua bàn tay ông Ba Mi được chế tác tinh xảo, trau chuốt ở đẳng cấp nghệ nhân. Chẳng hạn, phức tạp nhất là làm lồng hoạ mi chọi, ông Ba Mi làm theo cách: Tính toán chi tiết tương xứng giữa chiều cao và bề ngang lồng, làm sao để không quá rộng nhưng cũng không quá chật hẹp, chim bị đụng đầu, đụng đuôi, khó xoay xở khi “chiến”. Việc tính toán này đòi hỏi độ “chuẩn” rất cao.

Ngoài ra, suốt quá trình làm lồng (xâu nan, vô cửa, ráp đáy…), ông Ba Mi liên tục đo thước. Hoạ mi chiến, có con đắt cả chục cây vàng, lồng làm không kỹ, không chính xác, chỉ cần hở một khe nhỏ như đầu tăm ở đáy lồng hay mấu cửa là chân chim lọt vô, gãy móng.

Mỗi nhà một vẻ

Chị Thuỷ, vợ anh Tin, vừa bế con vừa xâu nan lồng 

Có một điều lạ là dù đã nổi danh, khách thập phương tới thăm, đặt làm lồng nhiều nhưng sinh thời ông Ba Mi luôn hẹn thời gian giao lồng dài hơn so với tiến độ. Có người thắc mắc, hỏi sao giao chậm, ông chỉ cười. Anh Sứ bảo: “Xong lồng rồi cụ cũng chẳng giao ngay. Cụ để lại mươi ngày để theo dõi, xem có cái nan nào bị cong vênh không, đáy lồng có khít không, liệu có bị mối mọt không. Nếu có bị, cụ cũng chẳng giao”. Bởi vậy, lồng Ba Mi làm, vài ba chục năm cũng chẳng mấy cái bị cong vênh, mối mọt. Ngày ông mất, nhiều người Hà Nội biết tin, họ cương quyết giữ lại lồng Ba Mi, chẳng nuôi chim nữa, lau sạch đi, bỏ vô tủ kiếng làm kỷ niệm. Ông Bình “Bếp” ở Hà Nội giờ còn biết nhiều cái “lồng Ba Mi” được giữ lại theo cách này. 

Lúc chúng tôi đến, anh Sứ đã để sẵn một “lồng phóng mi” loại nhỡ ở góc nhà để chuẩn bị giao hàng. Chiếc lồng cao trên một mét, nhấc lên nặng chình chịch làm toàn bằng tre già, giá 1 triệu đồng. Tôi úp hai bàn tay lên đỉnh lồng, xoay đi xoay lại mà chiếc lồng không hề xộc xệch, cập kênh chứng tỏ lồng làm rất kỹ dù chiều dài nan lồng khá lớn. Đây cũng là cách thử phổ biến của dân chơi chim mỗi lần chọn lồng. Để nuôi “mi chiến” (hoạ mi chọi) người ta phải đan đến… 6 cái lồng! Một cặp lồng nhỏ cho cặp mi trống – mái ở, 4 cái còn lại để cho mi trống luyện võ – gọi là lồng phóng, gồm: phóng nhỏ, phóng nhỡ, phóng trung và phóng đại. Sứ bảo: “Trước khi đem chọi, mi trống lần lượt được thả vô các lồng phóng, theo từng cấp bậc. Vô lồng lớn, mi trống thoải mái bay nhảy, cặp cánh sẽ được luyện chắc khoẻ, đôi chân vững mạnh. Khi đi đấu, thể lực con chim sẽ sung mãn”.

Làng Vác có trên 100 hộ sống bằng nghề làm lồng nhưng mỗi nhà lại có một bí quyết, một hướng “đánh hàng” riêng, chẳng ai giống ai dù cho nhiều người học nghề, thậm chí học chung một ông thầy. Anh Tin, 36 tuổi, 17 năm làm nghề, vợ cũng làm nghề, quả quyết: “Nói làm chuẩn theo khuôn thước xưa, nan tròn, nhẵn, ghép lồng ngay ngắn, đường nét… thì cả làng chỉ có trên chục hộ”. Như nhà anh Tin, dù biết nghề giỏi nhưng cũng chỉ xác định làm loại “nhanh nhất, kinh tế nhất, nhàn nhất là nhà tôi làm”. Bởi nhà anh Tin neo người, con còn nhỏ, thậm chí vợ Tin vừa bế con vừa vót nan, xâu lồng. Vợ anh Tin tâm sự: “Làm lồng thích, không bỏ được!”. Thỉnh thoảng, lúc rảnh rỗi Tin vẫn học hỏi những mẫu lồng mới, rồi thảo lại, phá cách sang kiểu khác, vừa đẹp, vừa phù hợp với khả năng nhân công nhà mình. Anh Tuấn người trong làng thì chuyên làm lồng chích choè lửa, chim khuyên, chim yến… bằng tay. Khâu nào cũng làm bằng tay hết, từ tách lồng, chạm trổ, vô nan nên nhìn cái lồng rất “nhuyễn”, lồng treo trên nhà, khách đến mua – chủ phát giá bao nhiêu cũng phải chịu theo vì lồng quá đẹp. Từ đan lồng, Tuấn tích cóp mấy trăm triệu đồng xây được ngôi nhà.

Xuôi ngược Bắc Nam

Đến làng Vác bây giờ, chẳng mấy khi bắt gặp tiếng cưa xẻ, đục đẽo tre gỗ nữa. Người làng đã khoán việc đến phần nhỏ nhất cho từng công đoạn. Đồ chạm bằng xương, gỗ hay tre của những chi tiết trang trí lên lồng như mặt hổ phù, cuốn thư, gối cầu… được đặt làm bên huyện Thường Tín. Trúc Trung Quốc nhập về từ Cao Bằng cũng được chặt khúc, tước hết gai, cành sẵn, người làng chỉ cần chẻ ra, ngâm tẩm, uốn nắn làm nan. Nhà anh Sứ từng mở cả lớp dạy làm lồng cũng đã khoán việc làm vanh, nanh, chân, cẳng lồng… cho các “đệ tử”, khi nào xong mang về lại để anh trực tiếp vào lồng, hoàn thành các công đoạn cuối. Anh Tin thì làm theo mô hình khép kín trong gia đình: Bà của vợ anh năm nay trên 80 tuổi còn ngồi vót nan, mấy đứa em vợ thì chẻ nan, ráp đáy, anh Tin nhận hàng thô về chuốt lại, đóng hàng gửi đi.

Có điều lạ mà tôi quan sát được là người làng Vác dù ngồi nhiều hơn đứng nhưng không thấy ai bị còng lưng! Giỏi cỡ như Tin vẫn phải thừa nhận mình “chưa kiên nhẫn”, ngồi làm lồng vài ba tiếng là khó chịu, chẳng bù nhiều người trong làng, mở mắt ra là ôm lấy lồng cho đến tối mịt mới buông tay. Hàng làm xong, lại hối hả vô “bộ” (tháo đáy, lồng nhỏ đút vào lồng lớn, một bộ từ 5 - 6 cái), bọc ni-lông chuyển đi. Anh Sứ bảo, ngày xưa, lớp các cụ như Ba Mi, Đào Phai làm lồng xong còn phải dùng đòn xóc, gánh hàng chục cái cuốc bộ từ làng Vác ra Hà Đông để bán. Chẳng như bây giờ, ô tô vào tận cửa, người làng Vác đóng lồng chuyển vào TP.HCM, qua Lạng Sơn, Thái Nguyên tiền mặt nhận ngay trước khi làm lồng. Người Hoa chơi chim ở Thuận Kiều đến giờ vẫn phải nhập lồng làng Vác, khen “lồng Hà Nội” đẹp, có khi chẳng biết làng Vác ở đâu. Nhiều người làng Vác còn vào Nam mở xưởng làm lồng, truyền nghề, làm lồng đẹp có tiếng nhưng vẫn không bằng những cái lồng được làm từ làng Vác chuyển vào bởi cái “hồn” lồng ở làng nghề chẳng lẫn đâu được.

Nghe dân làng Vác kể, người Nhật từng đến đây để quay phim nhưng không thể theo nổi bởi để xem làm một cái lồng, mất quá nhiều thời gian và công đoạn. Khi mà những con chim quý ở Việt Nam đã được người Đài Loan, Trung Quốc săn lùng thì nếu một ngày kia, thương hiệu lồng làng Vác vươn xa ra thế giới cũng chẳng phải là chuyện quá bất ngờ.

Nghề truyền thống làm lồng chim làng Vác - Thanh oai - Hà Nội

Để đáp ứng được ba tiêu chí bền, đẹp, sang, người thợ làng Vác phải kỳ công làm khá nhiều công đoạn như vót nan làm đáy, làm vanh (vành), cửa, cầu, trang trí trên vanh, ráp lồng. Tre, trúc nguyên liệu phải là loại tre rừng mua về từ các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Cao Bằng.

Làng Vác thuộc xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai, Hà Nội, được mọi người biết đến là nơi có truyền thống làm lồng chim.

Nghề làm lồng chim ở làng Vác đã đem lại lợi nhuận kinh tế cao với thu nhập của mỗi hộ trung bình đạt 5-10 triệu đồng/tháng. Cả xã có bốn làng là Canh Hoạch, Vũ Lăng, Tiên Lữ, Phú Thọ với 2.340 hộ dân thì có đến hơn 400 hộ làm lồng chim. Trong đó, Canh Hoạch là phát triển nhất với hơn 100 hộ làm lồng chim.

Dựng lồng chim đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối từ những người thợ

Hình ảnh phơi tre luôn được thấy ở khắp mọi nơi trong làng Vác

Nghề làm lồng chim ở làng Vác đã có từ lâu đời, theo lối cha truyền con nối. Cho đến nay, dân làng Vác vẫn còn tự hào mỗi khi kể lại chuyện lồng chim làng Vác đã từng đoạt huy chương tại các kỳ đấu xảo ở Hà Nội thời Pháp thuộc.

Để đáp ứng được ba tiêu chí bền, đẹp, sang, người thợ làng Vác phải kỳ công làm khá nhiều công đoạn như vót nan làm đáy, làm vanh (vành), cửa, cầu, trang trí trên vanh, ráp lồng. Tre, trúc nguyên liệu phải là loại tre rừng mua về từ các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Cao Bằng.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Nghệ là người đầu tiên phát minh ra những chiếc lồng đèn dựa trên chất liệu và những chiếc khung của chiếc lồng chim

Những chi tiết chạm, khảm nhỏ đòi hỏi những người thợ phải có tay nghề cao

Chi tiết chiếc chân lồng được khảm theo kiểu “Tam Đa”

Sau đó sử dụng một loạt phương cách gia truyền từ ngâm tre, luộc tre, thậm chí là… nướng tre để cho ra những nan lồng đạt độ chuẩn về khả năng chống mối mọt... Ấy là chưa kể đến việc phải chuốt thế nào cho hàng trăm, hàng nghìn nan tre được tròn và thẳng tắp như nhau.

Tuy nhiên, như nghệ nhân Nguyễn Văn Nghệ cho biết, làm lồng chim không khó ở công đoạn vót nan, mà khó ở việc chạm đường viền cho các vanh lồng. Trên vanh lồng, những họa tiết rất nhỏ như một bài thơ chữ Hán; hình long, ly, quy, phượng; hình cây cỏ, hoa lá được chạm khắc một cách tinh xảo bằng vô số đường nét nhỏ tỉ mỉ và chính xác. Chỉ bằng một lưỡi dao rất nhỏ cùng với đôi tay tài hoa, người thợ làng Vác đã chạm khắc nên những chiếc vanh lồng đẹp như tranh vẽ.

Những công cụ để làm ra chiếc lồng đều được người dân tự tạo ra

Công cụ vót nan lồng tuy đơn sơ nhưng vô cùng hiệu quả

Một điều thú vị khác là người thợ làm lồng chim phải có kiến thức nhất định về hình dáng và tập tính sinh hoạt của từng loài chim để làm nên những chiếc lồng phù hợp cả về hình dáng lẫn kích thước.

Về làng Vác hôm nay, người ta không khỏi ngạc nhiên trước sự phát triển mạnh mẽ của làng nghề. Những chiếc lồng chim có hoa văn chạm khắc tinh xảo của làng Vác theo chân du khách đi khắp mọi miền đất nước để phục vụ thú chơi chim cảnh tao nhã của người Việt.

Chi tiết của chiếc móc lồng chim

Một góc phố Tăng Bạt Hổ (Hà Nội) được bày bán những sản phẩm lồng chim làng Vác

Lồng khuyên tre già K017

Giá :700.000VNĐ

-  Mô tả:Lồng chim khuyên tre già
-  Chất liệu : tre già

 - HOTLINE : 0987.501.304 or 0977.612.656

Lồng my kỹ tre già đục tam thư quần trâu M012

Giá :6.500.000VNĐ

-  Mô tả: Đục tam thư quân trầu làm băng tre già làm kỹ 100%
-  Chất liệu : tre già 100% 

 - HOTLINE : 0987.501.304 or 0977.612.656

Về thăm làng Vác- làng nghề lồng chim

Chẳng biết thú chơi chim ở Hà Nội có từ bao giờ, bắt nguồn từ đâu nhưng cứ nói đến lồng chim, người ta lại nhắc đến làng Vác, nay thuộc thôn Canh Hoạch, xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai, ngoại thành Hà Nội.

Thời nay vẫn còn những câu ca dao ca tụng tiếng thơm của làng nghề này:

“Ai về làng Vác nhắn nhờ
 Mua lồng Canh Hoạch, đồ thờ Võ Lăng”

Một cửa hàng lồng chim ở phố Vác

Đến ngã tư Vác, chúng tôi mới biết nghề làm lồng chim ở đây nhộn nhịp đến thế nào!

Những đống tre, trúc xếp đầy trong những kho hàng dọc hai bên đường đi, cửa hàng cửa hiệu ăm ắp các loại lồng chim đủ kích cỡ. Đường làng ngõ xóm im ắng, nhưng liếc mắt nhìn qua bất cứ nhà nào cũng thấy ngay cảnh đại gia đình đang say sưa cưa kéo, đục khắc, đan lồng chim. Tất cả như bị cuốn theo từng lát đan, từng nét chạm khắc kỳ công, tinh xảo trên những chiếc lồng to nhỏ.

Người làng Vác bảo xóm Nhà Thờ nổi tiếng làm lồng chim đẹp nhất. Ở đây, các hộ gia đình có thể làm được những loại lồng với đủ hình dáng và kích cỡ khác nhau như lồng tròn, lồng vuông, lồng lục lăng, lồng hình nhà rông, lồng hình mái chùa… tùy theo yêu cầu của khách. Lồng làm đến đâu bán hết đến đó, thu hút các mối hàng từ Bắc đến Nam, thậm chí còn xuất khẩu đi Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc…

Bởi vậy ở xóm Nhà Thờ từ trẻ đến già đều có việc, trẻ con lên 6 tuổi đã biết đan lồng, các cụ già quanh năm suốt tháng ngồi tỉ mẩn vót những cây lồng như một thú vui tao nhã. 

Ở xóm Nhà Thờ, có duy nhất gia đình anh Thơm, chị Thùy làm công việc chạm khắc đáy lồng

Những họa tiết ở cửa lồng chim đựợc chạm khắc tinh xảo

Anh Tô Văn Sức, một người ở xóm Nhà Thờ đã có nhiều năm làm lồng chim, tâm sự để làm ra một chiếc lồng rất phức tạp, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn: chọn loại tre, trúc tốt ở tận vùng núi Hòa Bình, Cao Bằng mang về pha thành từng thanh, đem luộc. Sau đó mới chẻ, nắn vòng để tạo dáng lồng rồi vót nan, vẽ và đục hoa văn lên chân lồng. Rồi đem ghép lồng, mài thật nhẵn và quét dầu bóng...

Đặc biệt, nếu làm lồng chim cao cấp phải cần những thợ tay nghề cao, chạm trổ các họa tiết hoa lá cỏ cây, hoặc long, ly, quy, phượng vào gánh chim của lồng.

Do nhu cầu thị trường, nghề làm lồng chim ở làng Vác mới phục hồi và phát triển mạnh vài năm trở lại đây, mang lại cuộc sống no đủ hơn cho người dân.

“Ở Vác bây giờ đường sá, nhà cửa đã khang trang hơn, không có hiện tượng thanh niên làng lêu lổng, chơi bời, nghiện ngập” - anh Sức tâm sự với chúng tôi trước lúc chia tay.

Em Tô Thị Mai, 16 tuổi, cho biết em biết đan lồng từ khi học lớp 7

Trước hiên nhà ở làng Vác luôn xếp đầy lồng chim

Một chiếc lồng chim hoàn chỉnh như thế này có giá từ 300.000 -700.000 đồng,  tùy theo yêu cầu của khách về chạm khắc họa tiết Chuyện kể rằng vào thời Pháp thuộc có viên toàn quyền Đông Dương người Pháp tên Pau Domer rất thích chơi chim. Để chứng tỏ sự am hiểu thú chơi chim của người bản địa, Pau Domer thường tranh thủ dịp có hội chợ để treo những chiếc lồng chim quý trên khu đất Hà Hồi bây giờ. Ông ta còn cho người về tận làng Vác đặt mua lồng... Sau đó ông Nguyễn Văn My theo cha là cụ Nguyễn Văn Tý (người làng Vác) lên Hà Nội trổ tài làm lồng chim và cần câu rút ống (còn gọi là bách câu), được các gia đình giàu có và thương gia người Pháp thích thú. Vì có nhiều người đặt hàng, hai ông làm không kịp, phải kéo người làng lên cùng làm hoặc về làng lấy thêm hàng... Nghề làm lồng chim của làng Vác có từ đó…

Tiến Thành - Bích Phương

Theo TTO